طريقة نگارش مقالات تحقيقي
قسمت اول
طريقة نگارش مقالات تحقيقي - راهنمايي ساده براي غير انگليسي زبانها
پاول استا پلتون
مركز تحقيقات بين المللي كشاورزي استراليا
كانبرا 1987
مترجمان: دكتر حسين غريبي، شهرياري تمامي
( توجه : شكلها و تصاوير اين مقاله در دسترس نيست )
از آنجا كه تنها براي تعداد كمي از محققين نوشتن مقاله تحقيقي كار آساني است و از طرف ديگر در صورت‌عدم انتشار و چاپ يك كار تحقيقي ، بيشتر نتايج و حاصل كار از دست رفته و باعث دوباره كاري مي گردد .لزوم ارائه راهنمايي مؤثر جهت نوشتن مقالات تحقيقي، بوضوح احساس ميشود. دانشمنداني كه دركشورهاي توسعه يافته به تحقيق مشغولند به راحتي نتايج كار خود را در يكي از مجلاتي كه به زبان خودشان‌يعني انگليسي آلماني يا فرانسوي است چاپ مي‌نمايند و از اين نظر مشكلي در نوشتن مقاله ندارند ، ولي‌محققين كشورهاي در حال توسعه از چنين مزيتي برخوردار نبوده و از آنجا كه زبان اصلي و مادريشان غيرانگليسي مي باشد نوشتن مقاله تحقيقي به زبان هاي علمي روز برايشان بسيار مشكل است .
يش گفتار مؤلفين
از آنجا كه تنها براي تعداد كمي از محققين نوشتن مقاله تحقيقي كار آساني است و از طرف ديگر در صورت‌عدم انتشار و چاپ يك كار تحقيقي ، بيشتر نتايج و حاصل كار از دست رفته و باعث دوباره كاري مي گردد .لزوم ارائه راهنمايي مؤثر جهت نوشتن مقالات تحقيقي، بوضوح احساس ميشود. دانشمنداني كه دركشورهاي توسعه يافته به تحقيق مشغولند به راحتي نتايج كار خود را در يكي از مجلاتي كه به زبان خودشان‌يعني انگليسي آلماني يا فرانسوي است چاپ مي‌نمايند و از اين نظر مشكلي در نوشتن مقاله ندارند ، ولي‌محققين كشورهاي در حال توسعه از چنين مزيتي برخوردار نبوده و از آنجا كه زبان اصلي و مادريشان غيرانگليسي مي باشد نوشتن مقاله تحقيقي به زبان هاي علمي روز برايشان بسيار مشكل است .
به دليل اينكه زبان انگليسي زبان علمي شناخته شده دنياست اين راهنما براي آندسته از محققيني نوشته شده‌كه انگليسي زبان نبوده و تمايل دارند مقاله خود را به زبان انگليسي بنويسندACIAR ( مركز بين المللي‌تحقيقات كشاورزي استراليا ) اميدوار است كه اين راهنما مناسب بوده و مفيد واقع شود . اين راهنما كارمشتركي از ACIAR و شعبه اندونزيايي تحقيقات و توسعه كشاورزي (AARD) است كه اين شعبه مسئول‌چاپ مجلة علوم كشاورزي در اندونزي مي باشد داير نمودن و چاپ اين مجله دقيق و انگليسي زبان دراندونزي، كشوري كه مردم آن عمدتاً به زباني غير از انگليسي تكلّم مي نمايند، اقدامي جسورانه بود كه توسط‌آقايان . اس . وي ساديكين مدير عامل AARD و پروفسور. جي. آر. مك ويليام رئيس ACIAR موردحمايت جدي قرار گرفت. چاپ اين مجله قسمتي از برنامة آگاه سازي كشورهاي همسايه اندونزي در موردعلم كشاورزي اين كشور و نيز بطور همزمان افزايش قدرت نوشتن و درك انگليسي محققين اندونزيايي درجهت استفاده بهتر از اطلاعات علمي جهاني است.
اين برنامه ( پروژه ) شامل دو مرحله بود : الف - ايجاد يك ساختار و قالب بندي ساده براي مجله وآموزش به افرادي كه مي خواهند خودشان مجله‌اي داشته باشند ب ) ايجاد دوره‌ها و كلاسهايي براي محققين‌اندونزيايي در رابطه با هنر نوشتن مقالات علمي.
پاول استاپلتون نويسندة اين كتاب براي تأسيس و ايجاد مجله اي در مورد علوم كشاورزي سه سال باكاركنان كتابخانة ملي علوم كشاورزي همكاري نمود و بعد از تأسيس مجله به عنوان سردبير يا رئيس‌ويراستاران بر هر دو قسمت نظارت داشت. در پايان اين طرح نه تنها كيفيت مقالاتي كه براي اين مجله فرستاده‌مي شد بطور چشمگيري افزايش يافت، بلكه كيفيت مقالاتي كه براي ساير مجلات چه انگليسي زبان و چه‌اندونزي زبان فرستاده مي‌شد نيز رشد نشان مي‌داد. اين كتاب نتيجه چندين دورة آموزشي است كه نويسنده‌براي محققين اندونزيايي داير نموده بود .
مشكل اولي كه نويسنده با آن روبرو شد اين بود كه : با اينكه چندين كتاب انگليسي خوب در مورد چگونه‌نوشتن مطالب علمي و جود داشته و دارند ولي از آنجا كه تمام آنها را نويسندگان انگليسي زبان براي‌خوانندگان انگليسي زبان نوشته‌اند، به كساني كه زبان مادريشان انگليسي نيست كمك زيادي نمي‌نمايند. براي‌شروع نسخه اول اين راهنما ابتدا بصورت خاص براي محققين اندونزيايي طرح ريزي گرديد ولي پس از اندكي‌مشخص شد كه با كمي تغييرات مي تواند مورد استفاده سايرين نيز قرار گيرد .
به همين دليل ACIAR به چاپ و انتشار گسترده اين راهنما براي دسترسي در كشورهاي در حال توسعه‌همت گماشت .
اميدواريم كه اين راهنما بتواند راهگشاي بسياري از محققين و دانشمنداني باشد كه در نوشتن مقالاتشان به‌زبان انگليسي جهت ارائه و پذيرش در مجلات علمي بين المللي مشكل دارند .
برايان لي
مسئول ارتباطات ACIAR
مقدمه :
بسياري از مقالاتي كه در متون علمي جهان به چاپ مي رسند توسط محققيني نوشته مي شوند كه زبان‌اصلي‌اشان انگليسي نيست. با اينكه چندين جلد كتاب جهت آموزش چگونه نوشتن مطالب علمي ، تأليف‌شده است، ولي چون نويسندگان آنها اغلب افراد انگليسي زبان مي باشند لذا كتب آنان براي افراد غيرانگليسي زبان مشكل بوده و استفاده چنداني از اين كتابها نمي‌برند .
اين راهنما در واقع مقدمه‌اي از موضوع كلي « چگونه نوشتن مطالب علمي و تحقيقي » است كه براي‌محققين غير انگليسي زبان نوشته شده است .
اين راهنما حاوي ديدگاههاي سردبير يك مجله است كه در آن به نويسندگان توصيه مي كند كه مقاله خودرا چگونه به راحتي بنويسند و چگونه بهترين روش را براي آماده كردن مقاله بكار برند تا بتوانند آنرا به يك‌مجله ارائه دهند . اين راهنما نه تنها كامل نبوده بلكه خود آغازي بيش نيست .
طريقة نوشتن مقالات تحقيقي، مطلبي مفصل و كلي بوده و نمي توان تمام جوانب آنرا در كتاب كوچكي‌مثل اين راهنما بيان نمود ، راهنماهاي ديگري وجود دارند كه به جزئيات بيشتر همراه با مطالب ويژه‌بخصوص جزئيات تكنيكي مثل طرق آماده كردن و كشيدن اشكال براي پذيرش و چاپ مي پردازند ،خوانندگاني كه مايلند بيشتر درمورد طريقة نوشتن مقالات علمي بدانند، مي توانند به كتابهاي بخش منابع كه‌در انتهاي راهنما آمده است بخصوص به كتاب "چگونه مقاله علمي نوشته و چاپ نمائيم" ( تاليف. رابرت.آي . دي . چاپ دوم ، انتشارات.آي اس. آي ISI فلادلفيا ) رجوع نمايند.
قسمت هاي عمده اين راهنما براساس نظريه هاي مفيد و اثبات شده رابرت . اي . دي نوشته شده و قابل‌ذكر است كه هيچ كتاب علمي در اين باره بدون اين اصول كامل نيست كه ما در اينجا از رابرت.آي.دي بخاطراستفاده از مطالبش تشكر مي نمائيم.
فصل اول
طريقة نگارش مقاله تحقيقي
امروزه انواع مختلفي ازنشريات علمي، مجلات تحقيقي، خلاصه مقالات كنفرانسها ، گزارش يافته ها ،جمع بنديهاي ساليانه علمي وجود داشته و منتشر مي گردند . اما سنگ بنا و مبناي اصلي تمام آنها بخصوص درتحقيقات علمي امروزي مقالات علمي پايه و نو مي‌باشند كه توسط اكثر مجلات علمي چاپ مي‌گردند.دراينجا نيازي نيست كه بطور دقيق مقاله علمي پايه را تعريف كرده و شرح دهيم، ولي بطور خلاصه مقاله‌علمي پايه و نو به مقاله اي گفته مي شود كه تاكنون چاپ نشده و مربوط به تحقيق انجام شده‌اي باشد. هر مجله‌اي براي خود تعريفي از اين نوع مقالات دارد، ولي تقريبا تمام تعريفات حول همين عبارت مقاله پايه وتحقيقات پايه مي چرخند .
بطور كلي چرا بايد مقاله تحقيقي نوشت؟
دلايل دخيل درنوشتن مقالات كدامند ؟ آيا به اين علت است كه با چاپ تعدادي مقاله ترفيع علمي خواهيدگرفت ؟ آيا استاد راهنماي شما مي خواهد بعضي از نتايج كاري كه توسط شماانجام مي شده و يا ميشود راببيند ؟ و آيا شما مي خواهيد با استفاده از داشتن مقاله به كنفرانسي برويد ؟ ممكن است در جامعة علمي‌امروزي اينها دلايل كافي و معمول براي چاپ مقاله باشند، ولي در اصل دلايل واقعي نيستند .
دليل اصلي اينست كه شما بعنوان يك دانشمند يا محقق عضوي از يك گروه بزرگ مي باشيد و اين برايتان‌يك امتياز است كه در اين گروه عضوي فعال و حرفه‌اي باشيد. پس به عنوان يك دانشمند وظيفه داريد كه نتايج‌كارهايتان را مكتوب نموده و تا آنجا كه ممكن است آنها را منتشر و پخش نمائيد و به اطلاع سايرين برسانيد،در غير اينصورت نتايج كارتان تنها براي خودتان مانده و باعث دوباره كاري توسط سايرين مي گردد.
چاپ نتايج تحقيقات باعث افزايش دانسته هاي بشر، بر انگيخته شدن بحث ها و مناظرات علمي ، تشويق‌ديگران براي كار بيشتر روي موضوع و يافتن موقعيّت ها و ايده هاي نو براي تحقيقات بعدي مي گردد .
اكثر مقالات تحقيقي به عنوان يك حقيقت علمي تلقي مي شوند، زيرا قبل از چاپ توسط كارشناسان ومتخصصين در موضوع كاري مقاله مورد بررسي و داوري قرار مي گيرد . به همين خاطر و به دليل‌استانداردهاي بالايي كه معمولاً براي پذيرش مقالات علمي اعمال مي شود، اغلب داشتن مقاله اي كه توسط‌يك مجله پذيرفته شده باشد كار مشكلي است. به همين علّت يك دانشمند بايد قدرت نوشتن مقاله تحقيقي‌قابل قبولي را داشته باشد چون نوشتن ساير نوشته هاي علمي مثل مقالات كنفرانسها، بازنگريها reviews) ) و ... معمولا ساده تر است .
تحقيقات زيادي در دنيا انجام مي شود ولي در نهايت تعداد كمي از آنها به چاپ مي رسد.
هدف اين كتاب اينستكه كه به خواننده اين شانس را بدهد تا قبل از ديدن ساير همكارانش مقاله تحقيقي راآماده نمايد .
شكل‌ـ 1 : از تعداد كل تحقيقاتي كه طرح ريزي شده و انجام مي گردد تنها نسبت كمي چاپ شده و از اين تعدادبه دلايل مختلف در صد كمتري توسط افرادي خوانده مي شود كه از كار تحقيقي بيشترين سود را مي برند.
نوشتن مقاله را چگونه آغاز كنيد ؟
براي خوب نوشتن در ابتدا بايد يك طرح كلي داشته باشيد. نوشته هاي جالب، رسا و موثر، داراي سيستم‌و نظم مي باشند كه در آنها لغات درجاي مناسب خود بطور صحيح و منطقي مرتب شده اند .
اما قبل از اينكه بتوانيد شروع به نوشتن كنيد بايد چيزي براي گفتن ويا به عبارت دقيق تر پيغامي براي‌توصيف كردن داشته باشيد .
بدون سعي و تلاش و چند يار تمريننمي توانيد يك مقاله را از آغاز تا انتها بنويسيد مگر اينكه در اين زمينه‌خيلي با تجربه باشيد. تكنيك اصلي در تحقيقات، طراحي يك طرح دقيق براي توصيف واضح و روشن مشكل‌است. در اينجا مشكل شما نوشتن يك مقاله تحقيقي ميباشد ساختار مقاله به موضوع مطرح شده در آن‌بستگي دارد. هدف مقاله و همه گيري آن نيز مهم است .
نوشتن مقاله وقتي كار مشكلي است كه چيزي كافي براي گفتن نداشته باشيد و در اين صورت اگر هم بخواهيدبنويسيد در وسط راه مي بريد و نوشتن را رها مي نمائيد زيرا نوشتن مقاله كار مشكلي است .
اما اگر مطمئنيد كه چيزي براي گفتن و عرضه داريد مطلب فوق صحت ندارد و مي توانيد با استفاده ازبعضي از اصول ساده اي كه در اينجا توصيف شده‌اند و در نوشتن مقاله به شما كمك مي نمايند، نوشتن مقاله‌اي را آغاز كرده و به آساني به پايان برسانيد .
دامنه و موضوعات علمي مورد علاقه مجله :
بسياري از عباراتي كه در مجلات به عنوان دامنه و موضوعات علمي مورد توجه مجله مطرح شده‌اند شامل‌لغات مهم و اصلي مي باشند. آنها به دنبال اين هستند كه مقالات گزارشي يا نتايج مهمي را بپذيرند كه نقش‌بارزتري در پيشرفت علم بشري داشته باشند.
يكي از اولين سوالاتي كه ممكن است سردبيران مجلات علمي بعد از دريافت مقالة شما از خود بپرسنداينستكه "آيا اطلاعات اين مقاله مهم و نو بوده و ارزش چاپ كردن را دارد ؟"
شما بايد مطمئن باشيد آنچيزي كه به نظر شما يك مقاله خوب رامي سازد از ديدگاه ديگران و بخصوص‌سردبير مجله مورد نظر نيز به اندازه كافي مناسب است. به عبارت بهتر نسبت به مقاله خود واقع بينانه برخوردنمائيد. براي اين منظور بايد سعي كنيد كه خود را جاي ناظري كه كارتان را مي خواند بگذاريد نه بجاي كسيكه‌آنرا نوشته است .
سعي كنيد خود را به جاي يك سردبير يا يك داور مجله بگذاريد. آنها ممكن است اين سوال را از خودبپرسند: "كه چرا من بايد اين مقاله را چاپ كنم ؟" و لذا شما بايد بگونه‌اي نوشته باشيد كه جواب اين باشد كه:" (به اين علت كه اين يك كار خوب است)."
بايد از ارزش كارتان مطمئن باشيد زيرا كه نوشته تان مورد امتحان سردبير و نقد و بررسي داور مجله قرارخواهد گرفت. نوشتن را با انتخاب و درج عنوان مقاله آغاز كنيد. اغلب مي توانيد از همان عنواني استفاده‌نمائيد كه در آغاز كار و يا در حين مطرح كردن طرح آن، آنرا پيشنهاد نموده بوديد سپس سعي در نوشتن‌خلاصه اي از نتايج كارتان نمائيد و اينكه چه كارهايي را مي توان با توجه به كار شما در آينده انجام داد بعد ازانجام اين اعمال مي توانيد به مطالب نگاه كرده و سعي كنيد تصميم بگيريد كه آيا نتايج تحقيقي تان ارزش چاپ‌كردن دارد يا خير؟
براي شروع خود را متقاعد كنيد كه بايد مقاله اي بنويسيد يعني مقاله اي براي نوشتن داريد بعد از اين بايدراجع به مخاطبانتان يعني كساني كه مقاله‌اتان را مي خوانند فكر كنيد و از خود بپرسيد « براي چه مي خواهيدمقاله بنويسيد؟ » براي اين مقاله مي نويسيد كه خوانده شود و به همين خاطر بايد چاپ گردد . بسياري ازنويسندگان اين موضوع را در نظر نمي گيرند، آنها فقط چاپ مقاله را به عنوان يك موضوع و هدف نهايي درنظر مي گيرند و راجع به كساني كه آن را خواهند خواند فكر نمي كنند . از همان ابتداي كار شما بايد اين هدف‌را مد نظر داشته باشيد كه مقاله بايد توسط افراد مرتبط با موضوع مقاله ديده و خوانده شود به همين علت بايدمقاله‌اتان را به مجلة خاصي بفرستيد تا توسط آن عده كه مد نظرتان است مورد مطالعه قرار گيرد .
افراد مقالات را چگونه مي خوانند :
تعداد بسيار كمي از مقالات از اول تا آخر خوانده مي شوند بيشتر افراد مجلات را در حاليكه در كتابخانه‌نشسته‌اند، مطالعه مي نمايند. آنها گوشه مجله را علامت زده ، به فهرست محتويات ( عنوان مقالات ) نگاه مي‌كنند و عنوانهاي مورد علاقه اشان را انتخاب كرده ، به صفحات مربوطه رجوع مي نمايند ، ابتدا به چكيدة كار وسپس ممكن است به اشكال و بعد به جداول و آنگاه به صفحات باقي مانده نگاه نمايند دو دسته خواننده درمورد مقاله شما و كلاً همه مقالات وجود دارند . يكي گروهي كه در حوزه و ميدان تحقيقي شما تخصص‌دارند و مي خواهند تمام اطلاعات حاصل از مقاله شما را بدانند و گروه ديگر افرادي كه اكثراً بطور اتفاقي‌مقاله‌اتان را مي خوانند و فقط به نتايج حاصله از كارتان به عنوان زمينه‌اي جهت كار تحقيقي خود علاقه دارند .
امروزه مقدار زيادي از اطلاعات در دنيا بصورت عنوان و چكيده انتقال مي يابد و مراكز زيادي وجود دارندكه چكيده مقالاتي را كه مربوط به يك موضوع خاص است را چاپ مي نمايند. براي مثال دايره كشاورزي‌كشورهاي مشترك المنافع در انگلستان يك سري از چكيدة مقالات مجلات را همراه با فهرست كامل آنهابراي راهنمايي جويندگان و محققين در جهت دستيابي سريعتر به مقالات مورد نظرشان چاپ مي نمايد . نوع ديگري از اين گونه نشريات اطلاع رساني، مجله "تحقيقات در حال انجام" ( current contents )است كه فهرست كاملي از تحقيقات در حال چاپ مجلات ديگر را به صورت شماره بندي شده براساس كليدواژه ها ، نام مكانها و غيره چاپ مي نمايد. امروزه علاوه بر اين گونه نشريات، سيستم هاي اطلاع رساني‌زيادي با همان نوع اطلاعات دردسترس مي باشند و بديهي است كه در تمام اين گونه سيستم ها نيز عنوان وسپس چكيدة مقاله‌اتان زودتر از ساير موضوعات خواننده را جذب مي نمايد.
مقاله‌اتان با هزاران مقالة شبيه خود كه چاپ شده‌اند مقايسه خواهد شد ، پس لازم است به مقاله‌اتان بدقّت‌نگاه كرده و با توجه به نكات زير آنرا بنويسيد .
عنوان مقاله : خوانندگان متخصص در اين رشته را جذب نموده و خوانندگان اتفاقي را علاقه مند مي نمايد.
چكيده : خوانندگان متخصص را تشويق مي كند تا مقاله را بخوانند و خوانندگان اتفاقي را با دادن اطلاعات‌مشخصي راضي و مجاب مي نمايد .
اشكال و جداول: نتايج كار را براي كساني كه مقاله را ورانداز مي نمايند خلاصه مي كند.
نتايج حاصله : جزئيات بيشتري مي دهد .
بخش بحث مقاله : به نتايج حاصله معني مي بخشد .
ساير قسمت هاي مقاله : براي كسب اطلاعات بيشتر خوانده مي شود .
با خواندن ليست فوق متوجه خواهيد شد كه عنوان و چكيدة مقاله چه اهميتي در جذب خواننده دارند . وقتي‌كه خوانندگان در حال مرور فهرست محتويات و عناوين مجله هستند، تنها عنوان مقاله است كه مي تواند آنهارا به خواندن مقاله تشويق نمايد. اين حالات درمورد سيستم هاي اطلاع رساني كامپيوتري نيز صادق است.پس بياد داشته باشيد مهمترين قسمت در جذب خوانندگان نسبت به خواندن مقاله‌اتان قسمت عنوان مقاله‌مي‌باشند.
شكل 2 : عنوان و چكيدة مقاله از نظر مقدار حجم و فضاي اشغال شده درصد كمي از مقاله را مي گيرند (سمت چپ ) ولي در جذب خوانندگان نسبت به ساير قسمت ها تاثير زيادتري دارند. (سمت راست ) ( بلوك‌هاي سمت چپ قسمت هاي يك مقاله را بر حسب اشغال فضا و بلوك هاي سمت راست همان قسمت ها رابراساس تاثير در جذب خوانندگان نشان مي دهند.)
انتخاب مجلة مناسب :
قبل از اينكه شروع به نوشتن كنيد بايد مجله‌اي كه مايليد تا مقاله‌اتان در آن چاپ شود، را انتخاب نمائيد. دراغلب موارد انتخاب مجله تحت تاثير ساختار و نوع كار تحقيقي و محتواي مقاله‌اتان قرار مي گيرد. مجلات‌مختلف سبك و قوانين خاصي براي پذيرش مطالب و چاپ آنان دارند. وقتي كه مي خواهيد مجله‌اي راانتخاب نمائيد از خود سوالاتي نظير سؤالات زير را بپرسيد:
دامنه و موضوعات كاري و نتايج مورد علاقه اين مجله چيست ؟
جواب اين سوال اغلب در داخل مجله و در پشت جلد چاپ شده است . آنها را بسيار دقيق بخوانيد. كار عبثي‌است اگر يك مقالة تحقيقي را براي مجله‌اي بفرستيد كه فقط كارهاي جمع بندي و بازنگري (reviwe) راچاپ مي نمايد و همچنين بي‌مورد است چنانچه يك مقاله تحقيقي تئوري را براي مجله‌اي بفرستيد كه فقط‌كارهاي عملي و آزمايشگاهي را پذيرفته و چاپ مي نمايد .
اين مجله هر چند وقت چاپ مي شود؟
به شكل ـ 3 نگاه كنيد. انتشارات علمي عموماً كند هستند. مجله‌اي كه در سال دوبار چاپ مي شود. احتمال‌و پتانسيل بيشتري براي چاپ، مطالعه و بررسي مقاله‌اتان دارد تا مجله اي كه هر ماه چاپ مي‌گردد . بايد ازخودتان اين سؤال را بپرسيد كه "آيا پانزده ماه انتظار براي چاپ مقاله، اثر و ارتباط آن با كارهاي مربوطه راتحت تاثير قرار نمي دهد ؟" اگر مقاله بايد سريع چاپ شود مي توانيد آنرا براي يك مجله سريع‌الانتشار(Fast publication) بفرستيد، اما اگر چاپ سريع مقاله ضروري نباشد ، سردبير چنين مجلاتي موظفند كه‌كار شما را عودت دهند .
شكل 3 ـ تعداد و زمانهاي چاپ هر دو نوع مجله را با يكديگر مقايسه نمائيد مجله سمت چپي هرماه ومجله سمت راستي هر شش ماه چاپ مي‌گردند. به مدّت زمان لازم براي چاپ يك مقاله بطور همزمان براي‌هر دو مجله ارسال شده توجه كنيد، مقالهآي كه در ماه آخر سال ماه 12 رسيده باشد در هر دو مجله هفت ماه‌بعد چاپ مي‌گردد . امّا اگر يك ماه بعد به هر دو مجله برسد در مجله ماهانه با يك ماه تاخير نسبت به مقاله‌اي‌كه در ماه دوازه رسيده يعني باز هم هفت ماه بعد نسبت به زمان ارسال چاپ مي‌گردد ولي همين مقاله براي‌چاپ در مجلة شش ماههانه بايد دوازده ماه انتظار بكشد.
اين مجله چه نوع مقالاتي را چاپ مي نمايد ؟
آيا مي توانيد كار خود را بصورت الگو و قالب مجله درآوريد ؟ بسياري از مجلات قالب بندي و ترتيب خاصي‌را بر روي مقالاتي كه چاپ مي نمايند اعمال مي كنند. اگر مقاله شما در قالب دلخواه آنان نباشد آنرا عودت‌مي‌دهند. مثلاً اگر مقاله‌اتان حدود بيست صفحه است و مجله اي فقط مقالات تا پنج صفحه را چاپ مي نمايدطبيعي است كه مقاله شما را نه بخاطر محتواي علمي بلكه بخاطر ساختار مقاله برگشت مي‌دهد.
آيا شرايط ديگري براي پذيرش مقاله در اين مجله وجود دارد ؟
بعضي مجلات مقالات را به شرطي قبول مي نمايند كه يكي از نويسندگان آن عضو گروهي باشد كه مجله‌را چاپ مي‌كنند. در بعضي از مجلات بر انجام بعضي تحليلهاي آماري و هم چنين تكرار آزمايشات براي‌حصول دقت بيشتر تأكيد دارند و براي پذيرش مقاله، اين نتايج را مي خواهند تعداد زيادي از مجلات براي‌چاپ مقالات هزينه و پول دريافت مي نمايند بدين صورت كه شما براي چاپ مقاله‌اتان بايد مبلغي را بپردازيدكه اين مبلغ معمولا به تعداد صفحاتي كه بصورت نهايي در مجله چاپ مي شود، بستگي دارد. لازم به تذكراست كه اين مبالغ گاهي بسيار زياد و سنگين هستند. حتي برخي از مجلات انتظار دارند كه پول را همراه بادست نوشته هايتان بفرستيد، بدين صورت كه براي ديدن و بررسي مقاله‌اتان هم هزينه‌اي در نظر مي‌گيرند.پس بايد اين شرايط را بدقت مطالعه كرده و چنانچه پول كافي براي اينكار داريد اقدام نمائيد همچنين بعضي‌مجلات هستند كه از نويسندگان كشورهاي خاصي پول دريافت نمي كنند .
آيا مقاله‌اتان براي چاپ احتياج به شرايط و امكانات خاصي دارد؟
ممكن است در مقاله‌اتان تعدادي ميگرو گراف الكتروني وجود داشته باشند كه برايتان مهم بوده و بخواهيدحتماً چاپ شوند. پس بايد به دنبال مجلاتي بگرديد كه اين تصاوير را بتوانند واضح و روشن چاپ نمايند. اگرتصاوير رنگي داريد بايد مجله‌اي را بيابيد كه اين تصاوير را بدون دردسر زيادي بپذيرند. امروزه اكثر مجلات‌خيلي بيشتر از آنچه كه مي توانند چاپ نمايند مقاله دريافت مي‌كنند، پس در انتخاب مجله، درست و دقيق‌عمل نمائيد تا مقاله‌اتان زودتر و راحت تر چاپ شود و اگر هم پذيرفته نشد آنرا سريعتر عودت دهند تا اتلاف‌وقت كمي داشته باشيد. مجلات معروفتر معمولاً مقالاتي را كه نامناسب بدانند سريعتر رد كرده و پس‌مي‌فرستند براي اينكه مقاله‌اتان شانس بيشتري براي پذيرش داشته باشد، بهتر است مجله‌اي با معروفيت كمتررا انتخاب نماييد ممكن است تمايل زيادي داشته باشيد كه مقاله اتان را در يك مجله بين المللي چاپ نمائيدهرچند اين ايدة خوبي است، اما بايد توجه داشت كه تعداد خوانندگان مجلات بين المللي بسيار بيشتر از تعدادخوانندگان مجلات محلي كشوري است لذا بين كيفيت مقاله‌اتان ، نوع مجله و تعداد خوانندگان آن توازني‌برقرار نمائيد . بايد در اينحالت تمام عوامل موثر را مدنظر قرار دهيد، مثلاً آيا مقاله‌اتان بقدر كافي مناسب‌است تا براي بهترين مجلات فرستاده شود ؟ شايد نباشد، پس بهتر است آنرا براي مجله اي با شهرت كمتربفرستيد تا شانس بيشتري براي پذيرفته شدن و چاپ داشته باشد .
سبك نگارش مجله :
بعد از اينكه مجله اي را انتخاب نموديد بايد شروع به آماده كردن دست نوشته هايتان بر طبق سبك وساختار موردقبول آن مجله نمائيد. اكثر مجلات راهنماي جزئيات مربوط به پذيرش و چاپ مقالات را براي‌نويسندگان تحت عنوان « اطلاعات براي مقاله نويسان » در صفحات اوليه اولين شماره خود در ابتداي هر سال‌ميلادي ويا در كتابچه هاي كوچك مجزايي چاپ مي نمايند ، پس بايد با مجله تماس گرفته و آن راهنما راتقاضا نمائيد يا اينكه از نمونه مجله موجود در كتابخانه كپي بگيريد. همچنين موقع تايپ مقاله بايد مطمئن‌شويد كه تايپ كنندة مقاله از دستورالعمل و قالب مورد نظر مجله مطلع است. طبعاً مطلوب نخواهد بود كه‌راهنما را خودتان خوانده و در جايي قرار داده آنگاه از تايپ كننده بخواهيد مقاله‌اتان را تايپ نمايد .
براي مقاله خود طرحي بريزيد .
به نمونه مقالات چاپ شده در مجلة مورد نظر نگاه كرده و تقسيم بندهاي آنها را مد نظر قرار دهيد اين كاربه شما اين ايده و زمينه را مي دهد كه چگونه مقاله‌اتان را تقسيم بندي نمائيد بيشتر مقالات تحقيقي شامل‌قسمت هاي زير هستند :
مقدمه:به سوالات زير پاسخ مي دهد:
چرا اينكار تحقيقي را انجام دادم ؟ و به دنبال چه چيزي بودم ؟ چه نتايجي بدست آمد؟
مواد مورد استفاده :
از چه چيزهايي استفاده نمودم و شما چطور از آنها استفاده كنيد؟
روشهاي مورد استفاده :
چه كارهايي انجام دادم و شماچطور آنها راانجام دهيد ؟
نتايج حاصله
چه چيزهايي اتفاق افتاد ؟
بحث :
اين اتفاقات چه معني و مفهومي دارند؟
نتيجه گيري:
حقايق چه چيزي را بيان مي‌نمايند؟
تشكرّات :
چه كساني به من كمك نمودند ؟
منابع :
در حين كار و نوشتن متن به تحقيقات چه كساني رجوع نمودم ؟
بهتر است از طرحي استفاده شود كه در مقالات مجله معمول بوده و استفاده مي شود، زيرا هم سردبير وهم خوانندگان آنراترجيح مي دهند و هم‌اينكه همه با ساختار آن آشنايي دارند. علاوه بر اين ، وجود يك ترتيب‌منطقي دسترسي به اطلاعات را آسانتر مي نمايد ولي اگر تقسيم بندي جديد و مناسبي را براي مقاله اتان درنظر گرفته ايد و دلايل خوبي براي تقسيم بنديتان داريد، مي توانيد از روش خودتان در مقاله اتان استفاده نموده‌و آنرا براي سردبير مجله بفرستيد. اگر روش وطرح شما مناسب باشد آنرا مي پذيرند واگر نوع طرح بكار برده‌شده براي ساير موارد هم سودمند باشد ساير مجلات نيز از طرح شما استفاده خواهند نمود.
قسمت هاي مقاله
سوالاتي كه در حين طرح ريزي قالب مقاله به آنها پاسخ مي دهيد راهنماهاي خوبي براي تقسيم بندي مقاله‌به اجزاء آن هشتند كه مي توان آنها را به صورت زير بيان نمود.
(1) ـ دليل انجام كار تحقيقي
(2) ـ قبل از انجام تحقيق چه چيزهايي معلوم و چه چيزهايي مجهول بود و چه سير منطقي را براي طراحي وانجام آزمايشات طي نموديد ؟
(3) ـ چه فرضياتي تحت آزمايش قرار گرفتند و چه نتايجي از آزمايشات انتظار مي رفتند؟
(4) ـ شرايط و تنظيم هاي آنها كه در حين آزمايش انجام گرفتند .
(5) ـ طرح و شماي آزمايش
(6) ـ روشهاي مورد استفاده
(7) ـ اطلاعات چطور جمع آوري گرديدند
(8) ـ روشهاي تحليل اطلاعات و تكنيك هاي آماري بكار گرفته شده .
(9) ـ نتايج بدست آمده
(10) ـ اعتبار، صحت و معناي نتايج و نتيجه‌اي كه مي توان از آنها گرفت.
(11) ـ بيان و استنباط نتايج و رابطة آنها با ساير كارها
(12) ـ راهنمائيهايي براي كارها و تحقيقات بعدي در اين زمينه
(13) ـ منابع مفيد براي كارهاي ديگر در اين زمينه .
تنظيم اشكال و جداول :
بهتر است كه نتايج خود را قبل و يا در حين نوشتن مقاله بصورت نمودار و جدول درآوريد .
معمولا اعداد ارقام يا اطلاعات زيادي را در حين تحقيق بدست مي آوريد كه بايد از بين آنها مواردي را انتخاب‌كنيد كه اهداف و نتايج مطرح شده در مقاله را تأييد و تأمين نمايند. وقتي آنها را بصورت نمودار و شكل در مي‌آوريد بهتر مي توانيد تصميم بگيريد كه دقيقاً چه چيزي را مي خواهيد نشان دهيد و مناسب ترين راه براي‌نشان دادن يافته هايتان كدام است. بخاطر داشته باشد كه اشكال و جداول دو قسمت بسيار موثر از مقاله دردادن اطلاعات و جذب خوانندگان هستند. بنابراين بايد فكر و وقت زيادي را صرف آنها نمائيد .
اجراء و سرهم نمودن طرح ريخته شده:
عقيده كلي اين است كه بجاي اينكه يكدفعه بنشيند و سعي كنيد مقاله را از اول تا آخر بنويسيد بايد آنرابطور سيستماتيك و مرحله به مرحله بنويسيد . بهترين روش براي نوشتن مرحله به مرحله، داشتن طرح ونقشه‌اي براي مقاله است ، عالي ترين راه براي بهبود طرح ريزي اينستكه به سوالات صفحه شانزده برگشته ودربارة پاسخ آنها تأمل نمائيد در ابتدا به هر يك از سوالات بصورت تك تك نگاه كرده و پاسخ هاي مربوطه راياد داشت نمائيد اين كار در شروع طرح ريزي براي مقاله اتان به شما كمك خواهد نمود . طرح اوليه بصورت‌خلاصه و چند جمله اي بوده و مقاله را بطور كلي مد نظر قرار مي دهد. اما وقتي در اين كار تجربه بيشتري پيدانموديد، مي توانيد قالب بندي كاملي را براي مقاله طرح ريزي نمائيد.
ابتدا بايد دربارة قسمتهاي اصلي مقاله تصميم بگيريد. اين بدين معني است كه مي توانيد يك طرح اولية قبلي‌داشته باشيد كه در كارها كمكتان كند . بايد براي هر يك از قسمتهاي تقسيم شده نيز يك طرح مجزاي ديگر راايجاد نمائيد. مثلاً مي‌توان قسمت "مواد و روشهاي مورد استفاده" از طرح اصلي را سريعا به دو قسمت «موادمورد استفاده» و «روشهاي مورد استفاده» تقسيم نمود. حال دربارة اينكه از چه موادي براي كار تحقيقي‌استفاده كرده‌ايد، فكر كنيد. علاوه بر اين مي توانيد قسمت «مواد مورد استفاده» را بر حسب نوع كار به‌واحدهاي زير تقسيم بندي نمائيد: «مواد شيميائي مورد استفاده»، «حيوانات مورد استفاده »، «تجهيزات مورداستفاده» و «خاكهاي مورد استفاده» و غيره.
سپس شروع به ساختن فهرستي از قسمت ها و تقسيم بنديهاي مربوط به آنها كنيد پس از انجام اينكار به‌مجموعه آنها نگاه كنيد آنچه كه مشاهده مي نمائيد فهرستي از عناوين هر قسمت مي باشد كه همراه با يكديگرآمده اند و قسمت كلي تر «مواد و روشهاي مورد استفاده» را مي سازند اكنون مي توانيد براي مقاله اتان طرحي‌را پيشنهاد نموده و بسط دهيد .
اينكار را مي توانيد براي هر قسمت مقاله انجام داده و سپس برروي واحدهاي كوچكتر هر قسمت هم همين‌كار را اعمال نماييد و در هر قسمت از خود بپرسيد كه چه مي خواهيد بگوئيد و چه چيزهايي بايد در اين‌قسمت وجود داشته باشد . در مورد هر قسمت نيز يادداشتهايي راجع به اينكه در آنجا چه چيزي بايد گفته وتوصيف شود بنويسيد .
تقسيم بندي ومشخص نمودن مطالبي كه در هر قسمت بايد توصيف شود كار مشكلي نيست و به آساني‌قابل تشخيص مي باشد از آنجا كه آزمايشات را بصورت مجزا انجام داده‌ايد و نتايج آنها مشخص بودند و اينكه‌در هر قسمت بدنبال مطلب خاصي بوديد لذا هر يك از اين قسمت هاي مجزا و يا هر يك از آزمايشات رامي‌توانيد به عنوان بخش هاي مستقل درنظر بگيريد اين نوع تقسيم بندي از اين جهت آسان و مفيد خواهد بودكه شما را هدايت مي نمايد كه در هر بخش چه چيزي را بيان كنيد . در واقع مطالبي كه در اينجا مطرح شدندبيانگر اين نكته‌اند كه در هر قسمت از مقاله چه چيزي بايد ذكر گردد. توضيحات كامل دراين باره را در صفحه32 خواهيدديد.
ساير قسمت هاي مقاله را شبيه به اين قسمت انجام داده و فهرستي از عنوانها را جمع آوري كنيد اگر اينكار راانجام دهيد در نهايت طرحي از مقاله را در جلوي خود خواهيد داشت.
حال مي توانيد كار را متوقف كرده و راجع به طرح خود فكر كنيد.
چه چيزي را جا انداخته ايد ؟ آيا براي هر قسمت از كارتان عنواني را يافته ايد ؟ آيا چيزي را تكرار كرده ايد ؟آيا عنواني را بايد براي قسمت ديگري قرار دهيد ؟
براي اين قسمت وقت صرف كنيد زيرا در نهايت كارتان را ساده تر مي نمايد . نوشتن از روي طرح هميشه‌آسانتر و ساده تر از نوشتن كل مقاله بصورت ذهني و يكدفعه مي باشد .
از طرحي كه ريخته‌ايد استفاده نماييد .
حالا شما استاد و بناي طرح خود هستيد حال چه بايد بكنيد ؟
بعضي افراد در اينحالت شروع به نوشتن مي نمايند زيرا احساس مي كنند كه همه چيز را راجع به آنچه‌مي‌خواهند بگويند مي دانند. اين حالت خوبي بوده و مزيتي براي آنان محسوب مي شود اما اگر اينحالت درشما وجود ندارد بايد قبل از شروع به نوشتن روش مرحله به مرحله خود را ادامه دهيد .
نبايد اين احساس را داشته باشيد كه ميتوانيد طرحي را براي تمام مقاله اتان در يك مرحله و با يكبارنشستن و فكر كردن بوجود آوريد. زمان طرح ريزي ساختار و قالب مقاله و همچنين زمان نوشتن آنرا باوقت وساعات كارتان تنظيم نمائيد، يك دفترچه و يا يك سري كارت همراه خود داشته باشيد تا هر وقت فكري به‌ذهنتان رسيد آنرا فوراً يادداشت نمائيد . اينكار مخصوصاً براي نوشتن قسمت بحث(Discussion) مقاله كه‌هميشه نياز به فكر و تعمق زياد همراه با تفسير و تعبير نتايج دارد مفيد ميباشد . اغلب اوقات ايد ه ها و فكرهاي‌خوب و يا حتي يك جمله توصيفي زيبا بطور ناگهاني به فكر انسان مي رسند و شما بايد بتوانيد در اينحالت آنهارا بسرعت يادداشت نمائيد و گرنه فراموش مي شوند .
بعد از نوشتن اين نكات و يادداشت ها، آنها را با هم در يك جعبه يا فايل يا هر جاي ديگري كه مناسب باشدقرار دهيد، هر كدام را مشخص نموده و برچسب بزنيد .
بعداز نوشتن هر يادداشت آن را در كنار ساير يادداشت هايي كه مربوط به يك قسمت از مقاله مي شوند قراردهيد .
اين مطالب را نگه داريد تا در موقعي كه سرحال هستيد مثل صبح، آنها را بررسي نموده، جملات را مرتب‌كرده و متن مربوط به هرقسمت از مقاله اتان را بسازيد و بنويسيد. در حقيقت كاري كه حالا بايد انجام دهيدكنار هم گذاشتن متن هر قسمت و نوشتن كل مقاله است. قسمت مشكل كار كه همان فكر كردن براي نوشتن‌مقاله بود، تمام شده و گذشته است حال بايد با مرور يادداشت هاي خود جملات مناسب مربوط به هر قسمت‌را بنويسيد با انجام اينكار براي هر قسمت، مقاله خود بخود نوشته مي شود .
منابع مورد استفاده را بياد داشته باشيد
هنگام طرح ريزي ساختار و قالب كلي مقاله و يا هنگام يادداشت برداري بايد يك يادداشت و فهرست هم‌براي منابع مورد استفاده تهيه نمائيد . زيرا بعداً مي خواهيد از آنها در متن ياد كنيد و يا در پايان مقاله فهرستي‌از منابع مورد استفاده را لازم داريد كه داشتن اين يادداشت مفيد مي باشد .
بازنگري و كنترل مطالب مورد استفاده:
حالا موقع خوبي است كه به عقب برگشته و ببينديد كه چه كرده ايد شواهد و نتايج خود را كنترل نمائيد . آياهمة آنها مرتبط و سازگار با موضوع مطرح شده در مقاله مي‌باشند و آيا ذكر همة آنها در مقاله لازم است ؟ آياهنوز مايل به چاپ مقاله هستيد ؟ آيا يك جدول مي تواند مثل يك نمودار نتايج كار شما را بيان نمايد ؟ آياواقعاً نياز است تمام اطلاعات بصورت جدول بيايند ؟ آيا آنها را نمي توان با استفاده از شكل، بهتر بيان نمود؟آيا رسم يك خط مشخص ، بهتر از شكل مبهمي كه داريد نيست ؟ آيا چيزي را جا نيانداخته‌ايد؟ آيا به اندازه‌كافي وارد جزئيات شده ايد و يا اينكه نه كافي نيست ؟ اگر اين بررسي ها توسط شما صورت نگيرد ، مطمئناًسردبير و داور مقاله اينكار را خواهند نمود.
سعي كنيد در اينجا مشكل ترين سوالات را از خود بپرسيد زيرا هنوز درگير نوشتن مقاله نشده‌ايد و ميتوانيد ساختار مقاله را تغيير دهيد .
طرح كاملي را قبل از شروع به نوشتن آماده كنيد :
قبل از اينكه شروع به نوشتن كنيد دربارة آنچه كه مي خواهيد بنويسيد فكر كنيد و براي شروع به نوشتن‌ابتدا با درست كردن يادداشت هاي كلي و كامل براي خود طرحي بسازيد تا بدين وسيله در وقت صرفه جويي‌نمائيد. هر قسمت از طرح را به چندين قسمت كوچكتر تقسيم كرده و براي هر قسمت عنوانهايي را انتخاب‌كنيد كه بيانگر مطالب مطرح شده در آن باشد فقط بعد از انجام اين كارها بايد راجع به نوشتن فكر كنيد؟
شروع به نوشتن كنيد :
گاهي شروع كردن به نوشتن مشكل است. يك راه چاره اينست كه از ساده ترين قسمت مقاله كه قسمت"مواد و روشهاي مورد استفاده است" شروع كنيد. اين قسمت در واقع توصيف ساده‌اي است از آنچه استفاده‌نموده و انجام داده‌ايد .
سپس مي توانيد به قسمت "نتايج حاصله" رفته و از آنجا شروع نمائيد، زيرا در اين قسمت فقط راجع به‌آنچه اتفاق افتاده صحبت مي‌كنيد بعد از اين مراحل بايد با مقاله عجين شده و آمادگي آنرا داشته باشيد كه‌مشكل‌ترين قسمت مقاله يعني قسمت تعبير و تفسير نتايج را كه تحت عنوان "بحث" از آن ياد مي شود شروع‌كنيد .
راه ديگر براي سعي در نوشتن اين است كه از مشكل ترين قسمت مقاله كه همان قسمت "بحث" است شروع‌كنيد كه تعبير و توصيف هاي زياد و افكار مستقل و عميقي را مي طلبد بعد از اينكار هر قسمت ديگري را كه‌بخواهيد انجام دهيد ساده تر است .
روز كاري و تعداد ساعاتي را كه كار مي كنيد و همچنين مدت زماني كه مي توانيد بر روي مقاله خود وقت‌بگذاريد رادر نظر داشته باشيد. بسياري از مردم نمي توانند براي مدت زيادي روي صندلي نشسته و بنويسندزيرا بايد يكساعت را در اينجا باشند و ساعات ديگر را در جاي ديگري كار نمايند. بعضي ممكن است در خانه‌روي مقاله كار كنند در حاليكه افراد خانواده در اطرافشان در رفت و آمد و حركت مي‌باشند وقتي كه مدت كاركردن شما روي مقاله قطع و وصل شود فكرتان پريشان مي گردد ، پس چيزي كه نياز داريد داشتن يك روش‌كاري است كه با توجه به مدت زماني كه در اختيار داريد و نحوة نوشتن مقاله در اين مدت، سازگار و مناسب‌باشد . نحوه كار شما بايد طوري باشد كه هر وقت توانستيد و وقت داشتيد بتوانيد روي نوشتن مقاله كار كنيد .
دراين مرحله بايد هر قسمت از مقاله را بعنوان يك قسمت مجزا و كامل در نظر گرفته و هر گاه وقت داشتيدطرح اصلي خود را مرور كرده ، در كنار عنوانها علامت گذارده و هر عنوان را تحت بررسي قرار دهيد درباره‌مطلب هر قسمت بينديشيد و هرچه را كه به ذهنتان مي‌آيد ، يادداشت نماييد . يادداشتهاي كوچك شمامي‌تواند يك يا چند ، طرح رسم يك نمودار و يا ايجاد يك قسمت كوچكتر در قسمت فعلي باشد . در فرصت‌مقتضي ، يادداشتها را وارد نموده و آنها را مرتب نماييد.
انجام اين كار وقسمت بندي كل مقاله به شما اين امكان را مي دهد تا قسمت خاصي را كه با آن كار داريد،بياد داشته باشيد و لزومي نباشد تا كل مقاله و تقسيم بنديهاي آن را در ذهنتان نگه داريد.
اولين نسخه مقاله‌اتان را بنويسيد.
بعد از اينكه تمام مطالب مورد نظر را دسته بندي كرديد و اشكال و جداول را رسم كرده و آماده نموديد ويادداشت‌هاي جمع آوري شده را در يك مجموعه به ترتيبي كه مي خواهيد قرار داديد رسماً آماده نوشتن‌هستيد شروع به نوشتن كنيد و تا آنجا كه مي توانيد سريع بنويسيد. راجع به زبان نوشتن، اصول دستور زبان(گرامري ) ، سبك و آئين نگارش و املاي صحيح لغات و .... نگران نباشيد .
فقط تا آنجا كه ممكن است هر چيزي را كه روي آن كار كرده‌ايد و نكات آن در ذهنتان واضح و روشن است‌را در قسمت خودش بياوريد سعي كنيد ساده بنويسيد چيزهائيكه هم اكنون مي نويسيد مبنايي براي كار ها وتصحيحات بعدي است زيرا هميشه آسانتر است كه براي تصحيح مطالب به عقب برگشته و موضوع متن راتحصيح نمائيد تا اينكه بخواهيد از اوّل دوباره نويسي كنيد .
نيازي نيست اين نسخه يا دست نوشته اوّلي تميز باشد چون بعدا فقط به آن نگاه كرده و مطالب را از آن مي‌خوانيد و آنرا بجايي نمي فرستيد .
توجه به محتوي علمي مقاله :
اگر مي خواهيد مقاله را براي مجله اي بفرستيد كه به زبان انگليسي چاپ مي شود بهتر است ابتدا دست‌نوشته را به زبان مادريتان نوشته و سپس آنها را به انگليسي ترجمة نمائيد . اگر چه براي بعضي از افراد نوشتن‌يكباره آن بصورت انگليسي، راحت تر از نوشتن به زبان مادريشان وسپس ترجمه اش است زيرا در ترجمه اززبان خودشان به زبان انگليسي مشكل دارند .
در دست نوشته اولتان حتي مي توانيد از مخلوطي از زبانها استفاده نمائيد براي عبارات فني و عملي از لغات‌انگليسي ودر ساير موارد از زبان خودتان استفاده كنيد. هنگام نوشتن دست نوشته اتان مي توانيد از هر گونه‌محففّي كه خواستيد استفاده كنيد، زيرا اين محفف‌ها بخصوص براي اسامي و عنوانهاي طولاني مفيد هستنداگر چه در اغلب مجلات استفاده از محفف ها از قواعد مشخص و دقيقي پيروي مي‌نمايد اين محفف ها درمجله بجاي عنوان اسامي و عبارات پذيرفته شده‌اند. هنگاميكه دست نوشته ها يا نسخه ها ي بعدي مقاله راآماده مي كنيد بايد مراقب باشيد تا از واحدها، نامهاي بين المللي ، مخفف‌ها، حالات صحيح لغات و نام‌درست اجزاء و غيره كه در مجله مورد نظر شما مورد قبول و پذيرش است استفاده نمائيد .
مهمترين كار در اين مرحله اينستكه دست نوشته اتان را به شكل انگليسي نوشتاري تبديل و تطبيق نمائيد. كارهر قسمت را قبل از شروع قسمت ديگر به اتمام برسانيد و تا زمانيكه كل نوشتن پايان نيافته شروع به بازنگري‌و اصلاح بخش هاي قبلي نكنيد . كه اينكار ازنظر عملي بهتر است. قيمت كاغذ چندان گران نيست در مصرف‌آن صرفه جويي نكنيد .
در حاشيه وبين خطوط به اندازه كافي فضاي خالي بگذاريد چون حتما دوباره دست نوشته اتان را بازخواني‌خواهيد نمود وحتماً به جاي خالي براي انجام تصحيحات نياز داريد اگر بادست مي نويسيد . بهترين چيز براي‌نوشتن روي آن كاغذ خط دار است كه فاصله بين خطوط و خط شما را كنترل مي‌نمايند كاغذهاي چاپگرهاي‌قديمي بهترين نوع اين گونه كاغذهاي خط دار هستند اگر دست نوشته هايتان را تايپ مي نمائيد دو برابر فضاي‌معمول بين خطوط را براي تايپ مطالبتان اعمال كنيد در اينصورت فضاي خالي اضافي براي اعمال‌تصحيحاتتان خواهيد داشت .
تصحيح و بازنگري اولين دست نوشتة
هنگاميكه اولين تلاشتان در نوشتن پايان يافت ميتوانيد شروع به بازنگري و تصحيح نوشته خود كنيدبخاطر داشته باشيد مراحل زيادي تا چاپ مقاله اتان وجود دارد و در هر مرحله دست نوشته هايتان نياز به‌تصحيح و دست كاري دارند و شمابايد هميشه براي اعمال تصحيحات بر روي نوشته هايتان آماده باشيد.همچنين بيادداشته باشيد كه در اين مرحله محتواي علمي مقاله، موضوع اصلي مي باشد و بايد راجع به اين‌موضوع حساسيت داشته باشيد. پس انرژي خود را با نگران بودن دربارة گرامر و آئين نگارش متن نوشته‌هايتان تلف نكنيد هنگاميكه آنچه را كه نوشته‌ايد مطالعه مي نمائيد از خودتان سوالاتي نظير سوالات زير رابپرسيد :
ــ آيا تمام قسمت هاي مقاله بدرستي توصيف شده اند ؟
ــ آيا به تغييراتي كلي و اساسي نياز است ؟
ــ آيا سير و آهنگ مقاله يا نوشته، منطقي است ؟
ــ آيا نحوة بيان، رسا و كافي است ؟
ــ آيا تمام متن نوشته شده لازم است؟
ــ آيا نمي توان هيچ يك از شكلها و يا جداول را حذف و يا درهم ادغام نمود ؟
ــ آيا قسمت هاي متن در جاي صحيح و درست خود قرار گرفته اند ؟
ــ آيا توالي پاراگرافها صحيح است ؟
ــ آيا تعداد عنوان ها و قسمت هاي كوچكتر آنها كافي است ؟
اهدافي كه از نوشتن وكنترل دست نوشته ها دنبال مي شود :
چند چيز است كه هنگام نوشتن دست نوشته‌هاي مقاله بايد آنها را رعايت نمائيد. شما بايد محتواي علمي‌مقاله را تا حصول اطمينان از درستي آن كنترل نمائيد. مقاله را براي مدت چند روز يا چند هفته كناري گذاشته‌وسپس دوباره آنرا بخوانيد. چند نسخه از مقاله را به افراد ديگر بدهيد تا آنرا خوانده و نقد كنند. مقاله را از نظرزبان و سبك نوشتاري كنترل نمائيد .
دست نوشته اي آماده كنيد كه در حد ارائه به يك مجله باشد
مجموع اين بررسي‌ها بايد مقاله را از هر نظر قابل فهم و قابل قبول نمايد. اين كار ممكن است تا نوشته هاي دوم‌و سوم هم ادامه پيدا كند ولي اجباري به اجراي اين روش و اين سيستم نيست يعني لازم نيست تا دست نوشته‌هاي دوم وسوم برسد زيرا ممكن است تمام اين خواسته ها در همان مرحله اول و يا در مرحله خاصي ازنگارش حاصل شود.
نسخه دست نويس دوم مقاله:
وقتي كه كنترل و بازنگري دست نوشتة اولتان را انجام داديد بطور منطقي دست نوشتة دومتان را دردست‌داريد. از نقطه نظر فيزيكي يك دست نوشته را فقط براي چند بار محدود مي توانيد بازنگري كرده و تغييردهيد زيرا پس از آن صفحه پر از تغييرات شده و بايد دوباره آنرا تايپ نموده و تغييرات جديد را برروي آن‌انجام دهيد . در اين مرحله باز هم تمامي توجه تان بايد بر روي محتواي علمي مقاله باشد. اگر در حال ايجادتغييرات كلي بر روي متن هستيد راجع به مسائل جزئي مثل تصحيح هجي و املاي كلمات نگراني نداشته‌باشيد.
بعد از اينكه از حالت و فرم كارتان راضي شديد و پذيرفتيد كه دست نوشته دوم شما خوب است آنرابصورت زيبا و دقيق تايپ نمائيد. بهتر است كه قالب تايپ شما شبيه مجله اي باشد كه مي خواهيد مقاله رابراي آن بفرستيد. كار بعدي اين است كه مقاله را به دوستان و يا همكاراني كه در رشته تخصصي شما مهارت‌دارند داده و از آنها بخواهيد تا راجع به محتواي علمي و منطقي بودن بيان نوشته‌اتان نظر بدهند و نكات مبهم ونارسا را گوشزد كنند . و همچنين براي بهتر شدن و پيشرفت مقاله اتان راهنمائيهايي را نيز به شما ارائه دهند .
مطلب مهم ديگري كه قابل ذكر مي باشد اينستكه كه بايد مقاله اتان را براي مدتي مثلا چند روز يا چند هفته‌كناري بگذاريد و بعد به آن رجوع كرده و آنرا دوباره بخوانيد. ممكن است بعد از خواندن مقاله نسبت به تعدادنكات و ايراداتي كه براي اصلاح مي‌يابيد تعجب نمائيد .
بعد از مدت كوتاهي از اين كار ديدگاهي بدست مي آوريد كه به شما اين اجازه را مي دهد تا راجع به نوشته‌خودتان داوري و اظهار نظر نمائيد .
بعد از انجام تغييرات و بازنگريهاي فوق جهت داشتن نسخه تميزي از مقاله، آنرا بر روي كاغذ تايپ نماييد.پس از اين مرحله ، شما نسخه دست نويس سوم مقاله اتان را در اختيار داريد.
نسخه دست نويس سوم مقاله :
در اين موقعيت بايد از محتوا و ساختار علمي مقاله اتان مطمئن باشيد، حالا بايد مطمئن شويد كه مقاله‌براحتي قابل خواندن بوده و پيام آن قابل درك است ( شكل 5 ) اين نكتة خيلي مهمي است زيرا اگر خوانندگان‌مقاله نفهمند سعي در گفتن چه چيزي داشتيد نتابج كارتان ارزشي نخواهد داشت و در واقع وقت خود رابيهوده برسر نوشتن مقاله تلف نموده ايد هر مقاله بايد براي خواننده روشن و واضح باشد و اين از جمله‌مطالبي است كه سردبيران به آن توجه مي نمايند و شما بايد به خوبي آنرا رعايت كنيد.
در اين راهنما بخشي براي توصيف و چگونگي سبك نگارش انگليسي و علمي اختصاص داده شده است‌كه از صفحه 55 شروع ميشود. بايد مطالب و قواعدي كه در آنجا نوشته شده را در اين مرحله از نوشتن مقاله‌اتان رعايت نمائيد .
بعد از انجام اين كار مي توانيد مقاله اتان را بصورت نهايي كه مورد نظر مجله است آماده كنيد .
بيادداشته باشيد كه پيام علمي اتان در مقاله مهمترين مطلب بوده و سبك نوشتاري در ردة دوم اهميت ميباشد. بنابراين هر وقت كه املاء و ساخت كلمات درست بود و آنچه را كه مي خواهيد بيان كنيد واضح است‌نبايد وقت خود را با فكر كردن راجع به اينكه چطور مي‌توان با جملات قشنگتر وبهتر منظور مقاله را رساند؟تلف نمائيد اينكار را به عهدة سردبير مجله بگذاريد .
شكل ـ 5: هدف از نوشتن مقاله، رساندن پيام بطور واضح و انتقال كامل آن به گيرنده و كاهش نواقص در طي‌اين مراحل نوشتن است .
منابع مورد استفاده را كنترل نمائيد :
در اين مرحله بايد كنترل كنيد كه تمام منابع نام برده شده در فهرست منابع، در متن وجود داشته باشند وسپس بر عكس عمل نمائيد و كنترل كنيد و ببينيد كه آيا تمام منابعي كه در متن مقاله از آنها نام برده ايد درفهرست منابع و مآخذ وجود دارند چرا بايد اينكارها را انجام داد ؟ از آنجا كه در طي تصحيحات قسمتهايي رابه مقاله اضافه و يا كم نموده‌ايد بدون اينكه به تغييراتي در قسمت منابع و مآخذ بپردازيد ( براي اطلاع بيشتر دراين مورد به صفحه 42 رجوع نمايند) لذا اين كنترل ضرورت دارد.
يكي از راههاي دقيق براي كنترل منابع اين است كه فهرست منابع را جلوي خود گذاشته ،سپس متن راخوانده و هر جا كه منبعي مورد استفاده قرار گرفته است، بررسي نماييد كه آيا منبع مورد استفاده با منبعي كه‌در فهرست منابع است ارتباطي دارد يا خير ؟ زيرا ممكن است كه در بعضي مراحل تغييراتي را در متن وموضوعات ايجاد كرده باشيد كه ديگر مطلب ذكر شده با مطلب منبع مورد نظر مطابقت نداشته باشد .
اگر از شماره گذاري بصورت عددي براي مرتب كردن منابع استفاده مي نمائيد كنار هر منبعي كه درفهرست منابع موجود است و در متن بكار رفته يك علامت * بزنيد و مطمئن شويد كه تمام منابع بر حسب‌جائيكه بكار رفته اند شماره گذاري شده اند .
اگر منابع را به ترتيب اسامي نويسنده و تاريخ چاپ آنها مرتب مي نمائيد بايد بيشتر مراقب باشيد. ابتداءكنترل كنيد كه منابع ذكر شده در فهرست، هم از نظر محل استفاده در متن و هم از نظر ترتيب الفبايي به طورصحيح مرتب شده باشند. (براي اطلاع بيشتر راجع به نحوة مرتب نمودن اسامي به ضميمة شماره يك مراجعه‌نمائيد ) بعداز اين مرحله كنترل كنيد كه اسامي نويسندگان بكار برده شده در متن با شكل و املاي آنها درفهرست منابع يكي باشند و اگر يكي نيستد كداميك صحيح است ؟ اين اسامي را با مقاله اصلي نويسندگان‌وتاريخ چاپ آنها كنترل نمائيد .
نام چند نويسنده در منبع مورد استفاده وجود دارد ؟ اگر دو تا باشند بايد نام هر دو را در هر كجاي متن مقاله‌كه از آنها نام مي بريد بياوريد و اگر بيش از دو نفر هستند ( گاهي بيش از سه نفر) بايد نام نويسنده اول را نوشته‌و بعد از آن در متن از لغت et. al ( وسايرين ) استفاده نمائيد آيا بايد زير al.et خط كشيد ؟ اين سوال وسوالات زير را بايد با در نظر گرفتن قالب مجله مورد نظر پاسخ دهيد:
آيا شماره منبع در متن مقاله هماني است كه در فهرست منابع آمده است ؟ آيا بايد براي مشخص نمودن‌منابعي از يك گروه از نويسندگان يا يك نويسنده كه در يك سال چاپ شده اند از حروف a, b,c استفاده‌كنيد؟
در هر صفحه از متن تايپ شده و فهرست منابع ، مكان هر منبع را در متن بدقت كنترل نمائيد ، بعد از اينكاركنترل كنيد كه آيا براي هر يك از منابع در فهرست آخر مقاله اينكار را كرده‌ايد ، يا به عبارت بهتر دركنار نام‌هريك از منابع علامت * و جود دارد ؟
اگر در كنار منبعي علامت * وجود ندارد بگرديد و ببينيد كه در كجاي متن بايد نام آن را بياوريد و يا اينكه‌اگر اضافي است نام آنرا از ليست منابع حذف نمائيد. پس از انجام اين مراحل ، فهرست منابع جديد حاصله رابا فهرست اوليه اي كه داشتيد كنترل و مقايسه كنيد تا از صحت اطلاعات موجود در فهرست منابع اطمينان‌حاصل نمائيد .
آماده سازي اشكال و جداول:
اگر مقاله پذيرفته شود، براي تايپ فرستاده مي شود. پس بايد اشكال و جداول را به همراه عناوين وزيرنويس هاي آنها جمع آوري كرده و در انتهاي مقاله بعد از فهرست منابع بياوريد ، نبايد آنها را در جائيكه ازآنها نام برده‌ايد بياوريد، زيرا كه جداول و زير نويس اشكال معمولا با حروف كوچكتري نسبت به متن اصلي‌تايپ مي شوند بنابراين تايپ كننده ها دوست دارندكه وقتي روي مقاله كار مي كنند، بتوانند اين دوقسمت را ازيكديگر جدا نمايند .
آياتمام اشكال و جداول وجود دارند ؟ آيا تمام آنهابدرستي شماره گذاري شده‌اند؟ ازآنجا كه ممكن است‌موقع نوشتن مقاله بعضي از اشكال و جداول را حذف يا جابجا نموده باشيد پس اشكال و جداول همراه مقاله‌را با نامهاي آنها در مقاله كنترل نمائيد و بر عكس آنرا هم انجام دهيد .يعني اشكال و جداول نام برده شده درمقاله را با اشكال و جداول موجود كنترل و مقايسه كنيد. همچنين شماره هر شكل درمتن را با شمارة اصلي‌متعلق به آن ، كنترل نمائيد .
نسخة نهايي مقاله:
بخاطر داشته باشيد كه مقاله اي را كه براي مجله‌اي مي فرستيد بايد براساس قواعد چاپي و دستورالعمل‌آن مجله بخصوص در قالب بندي درست، استفاده از واحدهاي صحيح و نامگذاري ، غيره تنظيم و آماده شده‌باشد و به تعداد كافي كپي هم از آن گرفته باشيد. ( شكل 6 )
ممكن است فكر كنيد كه اين موضوع چندان مهم نيست اما براي سردبير مجله مهم است زيرا شما فقط درباره مقالة‌اتان نگران هستيد اما سردبير نگران كل مجله است به همين دليل سردبير مي خواهد كه تمام‌واحدها، مخفف ها و غيره در تمام مقالات موجود در مجله يكسان و يكنواخت باشند ، پس بايد مطمئن شويدكه مقاله نهايي شما همان طوري است كه سردبير مي خواهد ببيند .
دوباره به مجله و به قسمت «توصيه هايي براي نويسندگان» توجه كنيد. بعضي توصيه هاي بسيار ريز ودقيقي وجود دارند كه به شما مي گويند كه مقاله اتان را چطور تايپ نمائيد.
توجه داشته باشيد كه چقدر بايد حاشيه بگذاريد و بين خطوط چقدر فاصله وجود داشته باشد. اگرمي‌خواهيد عنوان را بنويسيد بايد در سمت چپ بالاي كاغذ باشد و يا در وسط صفحه؟ چطور خطوط كلفت وپررنگ وخطوط كج يا ايتاليك وغيره را نشان دهيد؟ تمام اين نكات در همين" قسمت توصيه هاي به‌نويسندگان" آمده است .
بايد مطمئن شويد كه نه تنها شما، بلكه كسيكه مقاله نهائي شما را تايپ مي نمايد نيز از اين اصول آگاه‌است.
شكل 6 - مطمئن شويد كه مقاله را آنطور كه سردبير مي خواهد آماده كرده و درست بسته بندي نموده‌ايد .
صفحات را شماره گذاري نمائيد. اهميت اينكار در زمان پخش صفحات مشخص ميشود. سردبيران ،گاهي ممكن است كه قهوه را روي دست نوشته ها بريزند و بعد صفحات را براي خشك شدن آويزان مي‌كنندو يا تايپ كننده ها اغلب كاغذها را روي زمين مي اندازند لذا شماره هاي صفحات براي دوباره مرتب كردن‌آنها بسيار مفيد خواهند بود.
درمورد صفحه عنوان ، مطمئن شويد كه عنوان نام نويسندگان، آدرس آنها ، ترتيب آدرس ها و چكيده رادرست نوشته‌ايد و كليد واژه ها را در صورت درخواست مجله، آورده ايد .
همچنين بايد وقتي دست نوشته‌هايتان را براي مجله مي‌فرستيد، مشخص نمائيد كه براي كارهاي بعدي واحتمالا رفع اشكال بايد با چه كسي تماس بگيرند و مقاله را براي او بفرستند .
به عبارت ديگر چه كسي مسئول مقاله است تا سردبير يا ناشر بتوانند با او تماس بگيرند. اگر اين فردمشخص نشده باشد ، ناشر يا سردبير اسم اولين نفر در صفحه عنوان را نام فرد مسئول قرار مي دهند . ودرصورت نياز با او تماس مي گيرند .
بعضي از مجلات براي داشتن اين اطلاعات، از نويسندگان مي خواهند طي نامه اي توضيحي، اين مطالب‌را ذكر نمايند و آنرا همراه مقاله و كپي هاي آن بفرستند .
بعداز اينكارها تعداد كپي ها را كنترل نموده ، سپس كل پاكت را بدقت بسته بندي نمائيد حال به مجله نگاه‌كرده و آدرس صحيح را بيابيد اغلب مي شود مقاله را براي سردبير و يا گروهي از هيئت ويراستاران فرستاد كه‌از نظر آدرس محل چاپ با يكديگر فرق دارند بنابراين مطمئن شويد كه آدرس را صحيح انتخاب نموده ايدبعضي مجلات سردبيران متفاوتي دارند كه هر كدام مسئول كشورهاي ناحية خاصي از جهان مي باشند و يابراي هر گروه از موضوعات تحقيقي خاص مسئول جداگانه اي دارند ، تمام اين اطلاعات معمولا در داخل‌مجله آمده است و بنابراين مطمئن شويد كه اين اطلاعات را بدقت خوانده‌ايد .
نسخه هاي مقاله اتان را با پست هوايي بفرستيد و منتظر دريافت پيام مجله مبني بر رسيدن مقاله و تشكّرآنها باشيد .
اگر بعد از شش هفته ويا حداكثر دو ماه از تاريخ فرستادن مقاله‌اتان نامه اي دريافت نكرديد، بايد نامه اي به‌مجله نوشته و راجع به رسيدن بستة خود از آنها سوال كرده و مطمئن شويد كه بستة شما را دريافت نموده‌اند .
قبل از فرستادن نسخه هاي مقاله از داشتن حداقل يك كپي خوب از همان نسخه‌هايي كه مي فرستيدمطمئن شويد. اگر محتويات نسخة ارسالي را روي ديسك ذخيره كنيد بهتر است چرا بايد چنين كارهايي كرد؟زيرا اگر مقاله اتان به دلايلي از بين رفت، مي توانيد دوباره كپي‌هايي با كيفيت خوب را براي ناشر بفرستيد .
منبع : مترجمان :دكتر غريبي،شهرياري تمامي
Copyright) پيش آيد. (براي‌اطلاع بيشتر به بخش بعدي رجوع نمائيد.)
قوانين مربوط به نويسندگان:
موضوع بعدي كه بايد در نظر گرفته شود قواعد مربوط به نويسندگان است. چه كسي اطلاعات را جمع‌آوري نموده ؟ چه كسي تحقيق را انجام داده است؟ آيا شما اين حق را داشته ايد كه مقاله نوشته و آن را چاپ‌نمائيد؟ نام چه كساني بايد در مقاله ذكر شود ؟
اگر كار تحقيقاتي را براي طي دورة فوق ليسانس يا دكتري در كشور ديگري انجام داده‌ايد، ميتوانيد دربارة‌كارتان مقاله بنويسيد. امّا بايد در مقاله‌اتان مشخص سازيد كه تحت راهنمايي كدام استاد، كدام انستيتو(موسسه) و در كدام كشور كار كرده‌ايد.
اگر ميخواهيد اسم بعضي از افراد را به عنوان همكار و ... بياوريد بايد ابتداء نظر خودشان را بپرسيد تامطمئن شويد مخالفتي ندارند .
اسامي ذكر شده در قسمت نويسندگان بايد مربوط به كساني باشند كه در كار تحقيقي شركت داشته‌اند و نه‌ساير افراد . بعضي مجلات كه تعدادشان كم‌هم است اجازة نوشتن جملاتي مثل "با استفاده از كمك فنيassistance" "With the technical را بر روي صفحه عنوان مي‌دهند .
مجلات مايل نيستند تا اسم مسئول اداره يا سازماني كه در آن تحقيق انجام شده را در صورتي كه در تحقيق‌نقش و تاثيري نداشته ، در ابتدا و يا در هر جاي مقاله بياوريد .لزومي نيست بواسطه تعارف، اسامي بي‌تاثير راذكر كنيد با استفاده از اسامي زياد قسمت عنوان نويسندگان مقاله اتان را شلوغ ننمائيد .
قسمت نام نويسندگان مقاله، قسمت حساس و مشكل آفريني است و گردانندگان مجله راجع به اعتراض‌يكي از نويسندگان و يا ادّعا راجع به اينكه نتايج كارشان دزديده و دوباره چاپ شده حساس هستند .
بنابراين مطمئن شويد كه هر كسي كه نامش را نوشته‌ايد با چاپ مقاله به صورتي كه شما تنظيم نموده‌ايدموافق است .
راهنمائيهاي زير براي قسمت نويسندگان پيشنهاد ميشود :
ــ نام اولين نويسنده بايد نام كسي باشد كه بيشترين مقدار از كار را انجام داده و بيشترين مقدار مقاله را نوشته‌است .
ــ نام دوّمي كه نوشته ميشود بايد مربوط به كسي باشد كه تحقيق را هدايت نموده و آنرا طراحي كرده و درنوشتن مقاله كمك نموده است به عبارت ديگر كسي است كه كمترين مقدار كار عملي را انجام داده است . بعداز آن نام افراد را براساس كم شدن نقش شان در انجام كار تحقيقي بياوريد .
حق انحصاري در مورد چاپ مطالب: Copyright
وقتي كسي مطلبي را مي‌نويسد چه كوتاه باشد چه بلند، بطور طبيعي نسبت به نوشتة خود داراي اختيارات وحقوقي مي‌گردد ، تعلق گرفتن اين حقوق براين مبناست كه از آنجا كه وقت خود را صرف انجام كار و نوشتن‌مطلبي نموده‌ايد، پس نسبت به آن داراي حق و امتياز مي‌شويد. حال اگر كسي بخواهد از مطلبتان استفاده نمايداين انتظار را داريد كه براي استفاده از آن از شما اجازه گرفته و راضيتان نمايد. شما بعنوان نويسندة مقاله حق‌انتخاب داريد كه از مقاله اتان در كجا و چگونه استفاده شود. به اين قانون قاعده حق انحصار چاپ(Copyright) گويند .
شما حق انحصار كارتان را داريد . اگر كار نوشته شده‌اي بخواهد چاپ شود ، معمولاً نويسندگان با توافق‌رسمي بعضي و يا تمامي حقوق انحصار خود را به ناشر واگذار مي‌نمايند .
دو حق از اين حقوق عبارتند از :حق گرفتن كپي از كار چاپ شده ، و حق اجازه در توزيع اين كپي ها. اين حقوق‌بين المللي هستند ، بيشتر مجلات وقتي مي‌خواهند حق انحصار رعايت شود، آنرا در مجلة خود اعلام‌مي‌نمايند، كه اين اعلام معمولاً با استفاده از علائم رايج براي اينكار انجام ميشود كه عبارتند از :
يك حرف C كوچك در يك دايره يا خود لغت حق انحصار (Copyright) كه گاهي بكار مي‌رود، علاوه بر اينهاسال انتشار و نام دارندة حق را نيز ذكر مي‌نمايند .
گاهي نيز از عبارت "تمام حقوق محفوظ است All rights reserved " استفاده ميشود .
نويسندگان مقاله در مجلات نيز دقيقاً همان حقوق نويسندگان كتاب را دارا مي‌باشند ، بنابراين وقتي‌مقاله‌اي توسط يك مجله بين‌المللي پذيرفته شد از نويسنده مي‌خواهند كه با امضاء يك قرار داد رسمي تمام‌حقوق را به ناشر واگذار نمايد در اين حالت ناشر "دارندة حق انحصار" ميشود.
اجازه براي استفاده و چاپ مطالب :
اگر بخواهيد مطلبي مثل يك شكل يا يك جدول از كار منتشر شده‌اي كه تحت حق انحصار است را مورداستفاده قرار دهيد بايد از دارندة حق انحصار اجازة بگيريد ، اين مسئوليت به دوش شما به عنوان نويسندة‌مقاله يا كتاب است ، كار چندان مشكلي نيست نامهاي به ناشر مي‌نويسيد و در آن جزئيات دقيقي راجع به‌قسمتي كه ميخواهيد از آن استفاده نمائيد و محلي را كه ميخواهيد از آن كپي بگيريد را مشخص مي‌كنيدبيشتر ناشرين با خواسته‌هاي معقول بدون دريافت پول امّا به شرط راضي بودن نويسنده موافقت مي‌نمايند .در اين موقع با ارسال نامهاي براي نويسندة موافقتش را درخواست مي‌نمائيد. وقتي توافق نويسنده را كسب‌كرديد كپي هر دو نامه را با مقاله خودتان براي ناشر يا سردبير مجله‌اي كه ميخواهيد مقاله‌اتان را چاپ‌نمايد، مي‌فرستيد.
مواظب باشيد كه در مقاله‌اتان و تمام كپي هاي آن اين موضوع را بطور كامل با ذكر نام منبع ، نام نويسندگان،شماره نشريه، تاريخ و نام ناشر و... ذكر نمائيد .
يك نمونه از اجازه نامه را در مورد اجازة استفاده از شكلي در زير آمده است .
(Reproduced with premission from CSIRO Australia , from Jones, A.B. (1985)
Aust,J.Bot. 53, 121-125)
كه معادل فارسي آن كه در نوشتن مقالات و كتابهاي فارسي مي‌تواند بكار رود ميشود: (دوباره چاپ شده‌است با اجازه از موسسه CSIRO استراليا،اي .ب . جونز ، (1985) ، دارنده مقاله در مجله Aust.J.Bot ، جلد53، صفحه 125-121)
تضمين مطالب مقاله : Gurantee of material:
با امضاء قرارداد و يا با فرستادن مقاله براي يك مجله نويسندگان آن بايد تضمين نمايند كه :
1 ـ كار آنها اصلي بوده، يعني تاكنون چاپ نشده است .
2 ـ نويسندگان خودشان كار را انجام داده باشند .
3 ـ هيچ قسمتي از آن قبلاً چاپ نشده باشد.
4 ـ با جاي ديگري راجع به چاپ تمام و يا قسمتي از آن توافقي صورت نگرفته باشد .
اگر بخش اصلي كارتان را قبلاً چاپ نموده‌ايد و حالا ميخواهيد قسمت ديگري از آن را چاپ كنيد بايد اجازة‌مجله قبلي را مبني بر استفاده از اطلاعات قبلي كسب نمود و آنرا براي ناشر جديد بفرستيد. بايد توجه داشته‌باشيد كه اين موضوع در واقع رعايت حق انحصار در مورد مقاله خودتان است .
چاپ مقاله در گردهمايي علمي / مجله :
اگر مقاله‌اي را در يك كنفرانس قرائت نمائيد خلاصه مقالات اين همايش معمولاً ديرتر از تاريخ برگزاري آن‌چاپ ميشود .
حال اگر شما همان مقاله را براي مجله‌اي بفرستيد اين خطر وجود دارد كه در معرض دو اتهام قرار گيريد :
يكي چاپ دوبارة مطلب يا همان چاپ مضاعف و ديگري نقض قوانين حق انحصار، اگر مقاله مورد نظر درمجله تحقيقي زودتر از خلاصه مقالات كنفرانس چاپ ميشود. شما به اجازة سردبير مجله براي چاپ اين‌مقاله در كتابچه خلاصه مقالات كنفرانس (گردهمايي) نياز داريد حتي اگر قبل از فرستادن مقاله براي مجله آنرادر كنفرانس ارائه و قرائت نموده باشيد .
اگر برعكس، مقاله اتان در مجله‌اي در حال چاپ شدن بود ولي در خلاصه مقالات كنفرانس زودتر چاپ‌شد، شما نيازمند اجازة ناشر خلاصه مقالات كنفرانس براي چاپ مقاله اتان در مجله تحقيقي مي‌باشيد .
گاهي ممكن است كه اطلاعات شما در كنفرانس و مجله با هم چاپ شوند و عواقبي را براثر اينكار در پي‌داشته باشند ، چاره چيست ؟ راه ساده اينستكه اينكار را انجام ندهيد يعني مقاله خود را فقط براي يكي از اين‌دو بفرستيد و يا قبل از ارائه مقاله براي مجله، آنرا از خلاصه مقالات كنفرانس خارج كرده و پس بگيريد.منتظر نباشيد تا ببينيد كه آيا مجلة مقاله‌تان را مي‌پذيرد آنگاه بخواهيد آنرا از كنفرانس پس بگيريد .
بسياري از كارهاي ارائه شده در كنفرانس ها بصورت خام بوده و يا قسمتي از يك كار بزرگتر ميباشد. اگر كارشما نيز چنين ميباشد ميتوانيد كل آنرا براي مجله‌اي بفرستيد، امّا اوّل بايد از گردانندگان كنفرانس براي چاپ‌همان قسمت هايي كه ارائه نموده بوديد اجازة چاپ بگيريد و در همان ابتداء براي سردبير بنويسيد كه چكاركرده‌ايد.
اين خلاصه‌اي از قوانين حق انحصار (Copyright) بود ، حق انحصار موضوع پيچيده‌اي ميباشد. ناشرين‌روي مسائل مربوط به حق انحصار بسيار دقيق هستند ، شما بايد قبل از اقدام به چاپ مقاله از موقعيت خود وحقوق انحصاري مطمئن شويد. توصيه ميشود كه براي گرفتن اطلاعات بيشتر به كتابهاي نام برده شده در بخش‌منابع و يا حتي به سردبيران مجلات رجوع نمائيد .
بعد از فرستادن مقاله چه وقايعي رخ مي‌دهد ؟
پس از ارائه مقاله به مجله، ديگر كنترل آن از دست شما خارج شده است ، مقاله اتان براي ويراستاري و چاپ‌مي‌رود. اين مراحل پيچيده و معمولاً كند هستند (شكل 13)
تنها راه سرعت بخشيدن به اين مراحل، اصلاح سريع مقاله و پاسخ دادن فوري به نامه‌هاي سردبير و فرستادن‌هر چه سريعتر مدارك خواسته شده، ميباشد.
سردبير مجله :The editor :
شما به عنوان نويسندة مقاله فقط يك چيز را مد نظر داريد و به آن فكر مي‌كنيد، آنهم نوشتن مقاله اتان و چاپ‌آن است امّا سردبيران مسائل مختلفي را مدنظر دارند، ودر اين رابطه سه نوع مسئوليت دارند :
مسئوليت نسبت به مجله ، مسئوليت نسبت به نويسندگان، و مسئوليت نسبت به خوانندگان.
پس اولين و مهمترين وظيفه سردبيران كيفيت مجله است. يك سردبير مجله تمايل دارد كه ببيند بهترين مقالات‌رسيده چاپ شده و مقالات بد و يا داراي كيفيت پائين برگشت داده شده‌اند .
بنابراين تعيين كيفيت و انتخاب مقالات مناسب وظيفه سردبير است . مقاله شما يكي از بيشمار مقاله‌اي‌است كه به دفتر مجله رسيده و ممكن است انگيزه خاصي را براي بررسي و چاپ بوجود نياورد .
مقاله اتان از سه جهت مورد بررسي قرار مي‌گيرد :
ابتداء بطور كلي بررسي ميشود كه آيا موضوع مطرح شده و مورد تحقيق قرار گرفته در مقاله، در حيطة‌موضوعات مورد بحث و نظر مجله هست يا خير؟
سپس محتواي علمي آن مورد بررسي قرار مي‌گيرد و در حالت سوم جزئيات فني و تكنيكي بيان مطالب وچاپ مقاله‌اتان بشرط قابل قبول بودن آن مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
در دفتر بسياري از مجلات كار بدين صورت است كه سردبير، مقاله‌اتان را دريافت كرده و بطور سريع به آن‌نگاه مي‌كند تا مطمئن شود كه موضوع اصلي كارتان براي مجله مناسب است. بيشتر سردبيران اين اختيار رادارند كه مقالاتي را كه بطور واضح و روشني خارج از ميدان كاري مجله است ، را بدون مشورت با ديگران وبصورت تام الاختيار برگشت دهند. بيشتر سردبيران قضاوتي دربارة مقاله‌اي كه مناسب مجله بنظر مي‌رسدنمي‌نمايند بلكه فقط به موضوع مورد بحث مقاله نگاه كرده و داوران مناسبي را كه در موضوع و رشته موردبحث مقاله مهارت و تخصص دارند را انتخاب مي‌نمايند. سپس از داوران مي‌خواهند تا نظرات خود را راجع به‌مقاله بگويند.
داور مقاله :The referee :
از داور مقاله مي‌خواهند كه كيفيت و محتواي علمي مقاله (شكل 14) را بررسي كرده و نظر خود را راجع به‌ارزش داشتن مقاله براي چاپ، اظهار نمايد و يا در صورت عدم ارزشمند بودن براي چاپ، چطور مي‌توان آنرااصلاح نمود .
از داور مقاله انتظار مي‌رود تا به سوالاتي نظير سوالات فهرست شده در زير پاسخ دهد .
1 ـ آيا مقاله يك گزارش جديد و قابل توجه و يا يك كار و تحقيق تازه ميباشد؟
2 ـ آيا عنوان مقاله دقيق و رسا است ؟
3 ـ آيا مقاله چكيده دارد ؟
4 ـ آيا روشهاي مورد استفاده بخوبي شرح داده شده است ؟
5 ـ آيا آزمايشات بدرستي طراحي شده اند ؟
6 ـ آيا نتايج معتبر هستند ؟
7 ـ آيا نتايج بدرستي بيان و توصيف شده‌اند؟
8 ـ آيا قسمتهايي از مقاله احتياج به حذف و كوتاه شدن و يا اضافه كردن مطالب و طولاني‌تر شدن ندارند؟
9 ـ آيا اطلاعات بيان شده، حقايق و ادعاهايي را كه در مورد آزمايشات اظهار شده را تائيد مي‌نمايند؟
10 ـ آيا نتايج در كاري كه قبلاً چاپ شده باشد بطور كامل بحث نشده است ؟
11 ـ آيا مقاله به قدر كافي از منابع استفاده نموده و نام آنها را ذكر كرده است ؟
12 ـ آيا اشكال ، جداول و تصويرهايي كه وجود دارند ضروري هستند ؟
13 ـ آيا مقاله را از اينكه هست مي‌توان بهتر نمود ؟
بنابراين شما به عنوان نويسندة مقاله بايد قبل از فرستادن و ارائه مقاله اين سوالات را در نظر بگيريد .
توصيه‌هائيكه در ذيل آمده است شما را در انجام اينكار ياري مي‌نمايد :
ــ حيطه و دامنه‌اي كه كار در صورت چاپ شدن، در برمي‌گيرد.
ــ دقت منطقي موجود در كار
ــ تكرار پذيري
ــ دقت كار انجام شده
ــ پايه‌اي و اصلي بودن
ــ اهميت و مهم بودن كار
ــ ارتباط كار با موضوع
ــ اعتبار آماري كار
ــ كار برد موضوع مقاله براي حل مشكلات عملي
شكل 14 ـ انواع كيفيت هايي كه سردبيران و داوران در مقاله آنها را جستجو مي‌نمايند.
فرآيند اصلاح مقاله : The devision Process :
فقط تعداد كمي از مقالات بدون انجام هيچ گونه اصلاحي براي چاپ شدن در مجله پذيرفته مي‌شوند.
سردبير راجع به مقاله اتان با شما تماس خواهد گرفت ، اگر مقاله‌اتان رد شده باشد ، به طور قطع يك يا چندگزارش از داوران را دريافت خواهيد نمود كه توصيه‌هايي جهت انجام تغييرات و افزودن آنها به دست‌نوشته‌هايتان را به شما مي‌دهند . علاوه بر اينها دعوت نامهايي را نيز دريافت خواهيد نمود كه شما را به انجام‌تصحيحات و دوباره فرستادن تشويق مي‌نمايد. بخاطر داشته باشيد كه اگر مقاله‌اتان رد شده باشد به اين معني‌است كه سردبير آمادة همكاري با شما براي قابل قبول شدن مقاله اتان براي چاپ در مجله است. هيچوقت‌سردبير را به عنوان يك دشمن يا فرد مغرض فرض ننمائيد ، بلكه او را به عنوان كسي بدانيد كه مي‌خواهد درچاپ مقاله اتان به شما كمك نمايد .
بايد نامة سردبير و گزارشات داوران را بدّقت خوانده و تصحيحات مورد نظر آنها را بطور دقيق انجام دهيدزيرا سردبير انتظار دارد كه شما به تك تك آنها عمل نمائيد . اگر با يكي از تصميمات ارائه شده موافق نيستيدبايد دلايل دقيق و حتي ريز و جزئي را براي سردبير بنويسيد ، امّا بايد بياد داشته باشيد كه تقريباً هميشه‌سردبير بجاي دلايل شما، حرف داور مورد اعتماد خود را قبول مي‌نمايد، ممكن است سردبير يك كپي ازدست نوشته‌هايتان را كه بر اساس سبك نوشتاري ، تصحيحات دستور زبان ، مخفف ها و غيره ويراستاري‌شده را برايتان بفرستد.
مقاله اتان را به سبك مورد نظر مجله نوشته و متن مقاله را بگونه‌اي بنويسيد كه بهتر و روان تر باشد، تمام‌تغييراتي را كه انجام داده‌ايد بررسي و كنترل نمائيد و مطمئن شويد كه معني و منظورتان در اثر تصحيحات تغييرنكرده است .
مقاله‌اتان را براساس گزارشات داوران تصحيح نموده و دوباره آنرا تايپ نمائيد ، كپي هاي نسخة تصحيح‌شدة جديد را به همراه نسخة قبلي و نامهاي كه بيان مي‌دارد كه چطور به هر مورد پاسخ داده‌ايد را براي سردبيربفرستيد . در اين حالت سردبير ممكن است كه مقاله را براي كنترل بيشتر پيش داوران بفرستد و يا تصميم‌بگيرد كه مقاله را يكدفعه بپذيرد .
وقتي كه مقاله‌اتان پذيرفته شد، بايد صبر كنيد تا تايپ شود. در اين مرحله ناشر برايتان كپي هايي از مقالة تايپ‌شده را مي‌فرستد ، بايد به دقّت آنها را خوانده ، بررسي نموده و ايرادها را تصحيح نمائيد . غلط ها را با علائم‌نشان داده و با حروفي شبيه حروف استاندارد چاپي تصحيح كنيد ، مقاله تصحيح شده را هر چه سريعتر به‌مجله برگردانيد، در اين مرحله نبايد هيچ تغييري را در متن مقاله بوجود آوريد كه اينكار باعث تأخير و ايجادايراد و غلط هاي بيشتري مي‌گردد، بيشتر سردبيران از نوشته‌هاي جديد صرف نظر مي‌نمايند پس شما بايدفقط متن را از نظر غلط هاي تايپي بررسي كنيد و مطمئن شويد كه تمام اشكال و جداول در جاي خود آورده‌شده و جابجا نگشته اند.
بخصوص به جداول، نظري دقيق بياندازيد و كپي هائيكه دريافت نموده‌ايد را با متن تايپ شدة قبلي خود كه ازقبل نگه داشته‌ايد بدقت مقايسه و كنترل نمائيد.
اگر بعد از چند ماه از ناشر خبري دريافت ننموديد بايد با آنها تماس بگيريد تا مطمئن شويد كه مقاله يانامه‌هايتان را دريافت نموده‌اند، و در طي پست شدن و ارسال گم نشده‌اند.اگر مقاله‌اتان رد شده و برگشت داده‌شده، مايوس نشويد ، معمولاً براي رد مقاله‌اتان دلايل خيلي خاص و ويژه‌اي را دريافت مي‌نمائيد. و گاهي هم‌براي بهبود مقاله اتان توصيه‌هايي به شما ارائه ميشود، بر طبق آنها عمل نموده و اطلاعات و مطالب خود رادوباره تعبير و توجيه نمائيد ، براي مثال تجزيه و تحليل هاي آماري را دوباره انجام دهيد . با انجام اينكار و بااستفاده از مطالب، يك مقاله جديد و بهتر را بوجود آوريد و دوباره آنرا براي همان مجله بفرستيد. سعي نكنيدمقاله را براي مجلة ديگري بفرستيد ، زيرا شكل و قالب مقاله‌اتان براي مجله جديد مناسب نبوده و رد مي‌شودو حداقل براي پذيرفته شدن مقاله ، بايد دوباره آنرا به سبك و قالب مجله جديد تايپ نمائيد.
نتيجه :
نوشتن مقالة علمي چندان هم مشكل نيست بشرطي كه بدانيد چه ميخواهيد بگوئيد .
از توصيه‌هاي ارائه شده در اين راهنما براي بهبود مقاله نويسي استفاده نمائيد ، مواظب باشد كه پيغامتان‌واضح و روشن باشد ، و راجع به ساختار انگليسي نوشتة خود زياد نگران نباشيد. در نهايت وقتي مقاله چاپ‌شدة خود را در مجله مشاهده نمائيد احساس خوشحالي و سربلندي به شما دست خواهد داد.
منبع : مترجمان :دكتر غريبي،شهرياري تمامي
طريقة نگارش مقالات تحقيقي - قسمت سوم
فصل سوم
سبك نگارش علمي و انگليسي
اغلب مطالبي كه در اين راهنما نوشته شده را مي‌توان براي نوشتن مقاله علمي به هر زباني ، بكار برد ولي‌بعضي نكات در زبان علمي انگليسي وجود دارند كه بايد در نظر گرفته شوند. امّا در ابتداء يادآوري ميشود كه‌تعداد بسيار كمي از مقالات به خاطر متن انگليسي بد آنها رد شده و يا برگشت داده مي‌شوند، اگر محتواي‌علمي مقاله به اندازه كافي خوب و قوي باشد، ايرادهاي مربوط به زبان را مي‌توان رفع نمود، اگر چه بايد ذكركرد كه بعضي مجلات شايد بطور خود پسندانه و كوتاه نظرانه ، مقاله‌اي را كه زبان نوشتاري آنها ضعيف است‌را براي تصحيح برگشت مي‌دهند، بايد در نظر داشت كه سبك نگارش انگليسي معمول با سبك نگارش‌انگليسي علمي تفاوت دارد .
شما به عنوان نويسنده‌اي كه انگليسي را به عنوان زبان خارجي خود مي‌داند و مي‌نويسد نبايد انتظار داشته‌باشيد كه بتوانيد انگليسي كامل و ادبي را نگارش نمائيد . زبان انگليسي براي خوب نوشتن زبان مشكلي است،خود انگليسي زبانها نيز بين خودشان اين مشكل را دارند، راجع به نكات ريز گرامري زبان انگليسي نگران‌نبوده و وقت خود را صرف آنها ننمائيد ، اغلب سردبيران مجلات و يا ناشران، متن شما را اصلاح مي‌نمايند،مهمترين مطلب اينستكه پيامتان واضح و آشكار باشد. براي اين منظور بايد در سبك نگارشتان به زبان‌نوشتاري علمي دقت نمائيد ، تا بدين وسيله مزاحمت ها و موانع رسا بودن پيغامتان را كاهش دهيد .
محتواي‌مطلب و مقاله‌اتان مهمترين نكته ميباشد و سبك نوشتاري نبايد براي شما مهمتر از محتوا گردد همانطور كه‌قبلاً هم گفته شد سردبيران معمولاً ايرادهاي مربوط به زبان در مقاله‌اتان را اصلاح خواهند نمود ، امّا وقتي‌مي‌توانند اينكار را انجام دهند كه قادر به درك و فهم هدف مقالة شما باشند پس سعي كنيد تا آنجا كه ممكن‌است مشخص و دقيق بنويسيد. از استفاده از عبارات گنگ و مبهم اجتناب نمائيد. درباره هر چيزي كه‌مي‌خواهيد بگوئيد مطمئن باشيد.
نكات زير را دربارة سبك نگارش علمي به زبان انگليسي در نظر بگيريد:
زبان ساده و بيان صريح :
هميشه ساده ترين راه را براي بيان انتخاب نمائيد، از لغات ساده بجاي مشكل ، صريح بجاي مبهم ، و خلاصه‌از لغات آشنا و مصطلح بجاي نادر و از بين رفته استفاده نمائيد، تحت تاثير كتب علمي پيشرفته قرار نگيريدچون اينگونه كتابها اكثراً بد نوشته مي‌شوند. مطلب خود را با جملات پيچيده بيان ننمائيد ، اين نوع جملات‌براي نوشتن مقاله مناسب نيستند. نوشتار علمي خوب آن است كه با عبارات ساده و مناسب موضوع را مطرح‌و بيان نمايد هرچند موضوع علمي مورد نظر پيچيده باشد. متن را از جملات مشكل و غير ضروري عاري‌سازيد ، زيرا نه تنها فهميدن مطلب و موضوع علمي را متوقف مي‌سازند بلكه خواندن متن را از نظر فيزيكي نيزمشكل مي‌نمايند.
لغات مشکل و غير ضروري:
لغت «غامض گويي» (Verbosity) ، را به ياد داشته باشيد كه به معني بيان كردن چيزي يا مطلبي به شكل‌پيچيده و مشكل آن است. اينكار براي ايجاد لحن و آهنگ در جمله و متن اهميت دارد امّا استفاده از اينكاربراي سبك نوشتاري علمي نامناسب است ، هميشه سعي كنيد از ساده ترين بيان استفاده نموده و از لغات‌اضافي و افعالي كه بين عامه مردم بكار مي‌روند ولي معني دقيق و مشخصي ندارند، استفاده ننمائيد .
دوبار منفي كردن :
در زبان انگليسي ميتوانيد از دو لغت منفي و يا دو فعل منفي براي ايجاد جملات مثبت استفاده نمائيد،براي مثال داريم . "اين نامطلوب نيست" در اينجا "نيست ، منفي است و از آنجا كه "نامطلوب" نيز منفي است‌به همين دليل اين دو منفي يكديگر را خنثي نموده و جمله معني مثبت پيدا مي‌كند كه بصورت ذيل معني‌مي‌دهد، "اين مطلوب است" اين نوع ساختار جمله‌اي رايج بوده واغلب در صحبت هاي عادي و ساده از آنهااستفاده ميشود ولي بهتر است از آنها در متون علمي استفاده ننمائيد . زيرا معمولاً تفاوت معنايي كوچكي بين‌معني جمله مثبت و جمله دوبار منفي وجود دارد ، اگر زبان مادري شما انگليسي نيست بهتر است از استفاده ازاين ساختار اجتناب نمائيد.
نقل قول معلوم و مجهول :
بسياري از كتابهايي كه در رابطه با آموزش نحوه نگارش انگليسي نوشته شده‌اند به شما مي‌گويند كه بايد ازاستفاده از بيان مجهول اجتناب نمائيد زيرا استفاده از آن، جمله‌اتان را گنگ و نامفهوم خواهد نمود . اين مطلب‌ممكن است صحّت داشته باشد امّا در نوشته‌هاي علمي گاهي استفاده از نقل قول مجهول يك ضرورت است،جمله" ما تغيير را اندازه گيري نموديم " بيان معلوم بوده و مشخص است كه فاعل ما، بعضي كارها(اندازه‌گيري) را در مورد مفعولي (تغيير) انجام داده‌ايم ،
امّا در نقل قول مجهول مفعول در ابتداي جمله مي‌آيد و فاعل را مي‌توان با حروف ربطي كه معمولاً byاست در انتهاي جمله آورد "The Variation was measured by us "كه معادل فارسي روان" تغييربوسيله‌ما اندازه‌گيري شد" است همچنين در نقل قول مجهول ميتوانيد فاعل را ذكر نكنيد مثل:
The variation was measured «تغيير اندازه‌گيري شد» .
در اين حالت ميتوانيد فاعل را حذف نمائيد، علّت اينكه چرا بيان مجهول را بايد در سبك نوشتاري علمي‌وارد كنيد اينستكه بيشتر اوقات فاعل كار ، شماي نويسندة مقاله هستيد ، پس فاعل مهم نبوده و نيازي نيست به‌خواننده گفته شود كه اينكار را من انجام داده‌ام، مثل: "من تغيير را اندازه گيري كردم". خوانندگان مي‌دانند كه‌چه كسي كار تحقيقي را انجام داده زيرا اسمتان را روي صفحة عنوان مقاله ديده‌اند. علاوه بر اين هر وقت‌توانستيد بايد در جاي مناسب از بيان معلوم استفاده نماييد . زيرا اين كار به نوشتة شما تنوع و جذابيت‌مي‌بخشد ، امّا اين كار را بايد وقتي انجام دهيد كه فاعل مهم باشد، مثل:
"ويليامز(1985) دريافت كه ..." .
ضماير شخصي :
اگر از بيان معلوم استفاده مي‌نمائيد اغلب خواهيد گفت "من" و يا "ما اين كار را انجام داديم" اگر كاري را انجام‌داده و يا فكر مي‌كنيد كه مطلبي را درست فهميده ايد استفاده از اين نوع بيان ايرادي ندارد و بايد مطلب موردنظرتان را ذكر نمائيد ، امّا هيچوقت نگوئيد "اين موضوع توسط ما اينطور احساس ميشود... " و يا "يكي از ما...زيرا نوشتن مطلب علمي اين را مي‌طلبد كه از فرضيات و حدسهاي شخصي دوري نموده و مطالب قابل‌خواندن و حقيقي را عرضه نمائيد. گاهي اوقات استفاده از ضمائر شخصي متن را زيباتر كرده و خواندن آنراآسان‌تر مي‌نمايد .
اسامي حاصل از افعال :
اين نوع اسمها را اسامي چكيده يا خلاصه گويند، ميتوانيد به سادگي از فعل يا مصدر يك اسم بسازيد مثل‌مصدر "اندازه گيري كردن" كه به شما كلمه "اندازه گيري" را مي‌دهد ، كه در زبان انگليسي يك اسم است ، و به‌همين علّت بايد بعد از آن فعل بكار ببريد براي مثال بگوئيد "اندازه گيري انجام شد"
اغلب آسانتر است كه از فعل استفاده نموده و بگوئيد كه بعضي چيزها انداه گيري شد، در اين صورت نبايدبنويسيد "اندازه گيريها روي تغيير انجام پذيرفت" بلكه بايد بگوييد " تغيير اندازه گيري شد" و يا همانطور كه‌قبلاً ديديم اگر فاعل مهم باشد بايد بنويسيد "ويليامز (1988) تغيير را اندازه گيري نمود"
مثالهاي معمول ساخت اسم از مصدر عبارتند از : "توليد" از "توليد كردن" "تعبير" از "تعبير كردن" و غيره
استفاده از چنين اسامي در اغلب موارد جملات طولاني و مبهمي را مي‌سازد كه اين طول اضافي در جملات‌انگليسي با پسوند"tion" ايجاد ميشود و همين پسوند است كه باعث به كارگرفتن افعال اضافي مي‌گردد.
مبهم بودن معاني حاصله از مخفف شدن در اين گونه اسامي باعث ميشود كه افعال ديگري كه معمولاًافعال ضعيف و نارسا هستند را بايد به همراه آنها بكار گيريد.
اين اسامي رابا فعلهايي به كار گيريد كه به شما امكان بيشتري در بكارگيري فاعل و بيان صريح تر، دقيق ترو... مي‌دهد.
در نوشتارهاي علمي امروزي اين اسامي خلاصه شده بسيار رايج هستند ،امّا بايد از استفاده از آنها اجتناب‌كنيد . وقتي دست نوشته‌هاي خود را مرور مي‌نمائيد بدنبال اين اسامي نيز باشيد. اين اسامي را مي‌توان با ديدن‌پسوندهايي مثل tion و cy, ness, ment , sion تشخيص دهيد و بجاي آنها از يك فعل مناسب استفاده‌كرده و جمله را دوباره مرتب نمائيد . اين تغييرات ممكن است باعث كوتاه شدن جمله و واضح تر شدن‌مقصود و ساختار آن گردد.
اسامي مركب :
اين نوع اسامي را به آساني مي‌توان تعريف نمود. اينها يك سري اسم هستند كه بدنبال يكديگر قرارگرفته‌اند تا يك عبارت را بسازند. بعضي از آنها از لحن زيبا و هيجان انگيزي برخوردارند.
امّا اين عبارات در واقع مفهوم و منظور اصلي را ارائه نمي‌دهند ، و پيام را غير مشخص و گنگ مي‌نمايند. دراينحالت حتماً راههاي ديگري براي بيان مطلبي كه قصد ابراز آنرا داريد وجود دارد . نويسندگان ضعيف و غيرمسلط معمولاً از اين لغات و عبارات استفاده مي‌نمايند. تا آنجا كه ميتوانيد از اين اسامي مركب استفاده‌ننمائيد . درك اين اسامي بسيار مشكل و متن نگارش يافته با آنها نامفهوم است لذا براي نوشتن از انگليسي‌ساده استفاده كنيد.
توجه داشته باشيد كه در اسامي مركب معمولاً از اسمهاي گرفته شده از افعال و يا از اسمهاي خلاصه شده‌استفاده ميشود .
گاهي اوقات بجاي استفاده از آنها ميتوانيد به عقب برگشته و جمله را با استفاده از افعال مناسب بطور صحيح‌و با معني و در ضمن، رسا بنويسيد براي مثال در موارد زير به راهي كه ميتوانيد اسامي مركب را بسازيد توجه‌نمائيد ، ميتوانيد با عبارت زير شروع كنيد :
تحقيق باعث ميشود كه: Research , wich lead on to :
انتشار تحقيق سپس:Research dissemination then :
انتشار نتيجه تحقيق سپس :Research result dissemination then
بهبود و سيستم انتشار نتيجه تحقيق و:Research tesult dissenlination improvement and:
روشهاي بهبود سيستم انتشار نتيجه تحقيق :
Research result dissemination improvement methods:
درك عبارت آخر بسيار مشكل بوده و كلمات آن داراي آهنگ و رديف نيست بنابراين بهتر است آنرا با استفاده‌از افعال شكسته و بگوئيد :
روشهاي توسعه دادن انتشار نتايج تحقيقات ،
Methods of improving the dissemination of the results of research,
متأسفانه اسامي مركب در نوشتارهاي علمي امروزي بسيار معمول و رايج هستند، امّا بايد بدانيد كه وجود آنهانشانه‌اي از سبك نوشتاري بد نويسنده است . تا دو اسم را مي‌توان به راحتي درك كرده و فهميد ولي با افزوده‌شدن بيشتر، معني عبارت از دست مي‌رود .
به متني كه نوشته‌ايد نگاه كنيد و هركجا دو يا تعداد بيشتري اسم را با يكديگر يافتيد به عقب برگرديد و سعي‌كنيد بجاي اسامي ، جمله ،يا عبارت را با استفاده از افعال بنويسيد.
جملات طولاني :
تا آنجا كه ميتوانيد از نوشتن جملات بلند پرهيز نمائيد و بجاي آنها از جملات كوتاه استفاده كنيد ، هرچند كه گاهي در مقالات علمي نمي‌توان از جملات بلند استفاده نكرد و جمله با چه مقدار طول جمله بلندمحسوب ميشود ؟ هر جمله‌اي كه پس از تايپ بيش از دو خط طول داشته باشد جمله بلند تعريف ميشود،بخاطر داشته باشيد كه مخلوطي از جملات بلند و كوتاه باعث تنوع و جذابيت نوشته اتان ميشود . مشكل‌جملات بلند اينستكه تا فهميدن پيام جمله ، بايد تمام آنرا به خاطر سپرد ، و از آنجا كه اطلاعات بسياري درجملة بلند پشت سر هم رديف شده و با يكديگر آمده‌اند ، عملاً فهميدن پيام جمله مشكل است ، در اينحالت‌براي تصحيح جمله به عقب برگشته و جايي را بيابيد كه بتوانيد جمله را از آنجا به چند قسمت تقسيم نمائيد.
قبل از اين كار سعي كنيد جمله را بطور مجزّا خوانده و از خود بپرسيد كه «آيا تمام منظور جمله را مي‌فهميد؟»
اشتباه در معني و شكل كلمات :
مطمئن شويد معني تمام كلماتي را كه استفاده نموده‌ايد را مي‌دانيد. از كلمات بلند بدليل خوش آهنگ بودنشان‌استفاده نكنيد مگر اينكه از معني آنها مطمئن باشيد، اگر آنها را اشتباه به كار برده باشيد ممكن است كه خيلي‌نادان و يا گيج بنظر آئيد . و منظور شما در پردة ابهام بماند، پس بهتر است از چند لغت ساده و هم معنا استفاده‌نمائيد تا معناي صحيح را رسانده و براحتي درك شوند ، لغات زيادي در انگليسي وجود دارند كه ظاهراًيكسان هستند، ولي در معنا با يكديگر فرق دارند. چند تا از كتبي كه در فهرست منابع ذكر شده‌اند در اين موردبحث نموده‌اند. بياد داشته باشيد كه لغاتي نظير (اطلاعات)Data و (معيار) Criteria، جمع هستند و مفردندارند ، بنابراين بايد آنها را جمع بكار برده و بنويسيد "اطلاعات نشان داده شده‌اند" و "يا معيارهايي كه‌استفاده كرديم اينها بودند..."
نمادها و مخفّف ها :
نمادها به سيستمي از علامات و يا حروف اطلاق مي‌شوند كه معني خاصي دارند، و اگر معني نمادي را ندانيدنمي‌توانيد به منظور و مفهوم جملة حاوي آن ؛ دست يابيد.
تمام رشته هاي علمي براي خودشان لغات فني دارند كه بطور خاصي آنها را مخفف كرده و بيان مي‌نمايند، امّابايد خيلي مراقب باشيد كه در دست نوشته‌هايتان از اين نمادها بدون توضيح قبلي استفاده ننمائيد .
زبان انگليسي زبان علمي امروزي دنيا است زيرا بسياري از مردم اين زبان را درك كرده و مي‌فهمند هرچندممكن است اينطور فكر كنيد كه همه معاني لغات خلاصه شده را مي‌دانند امّا در اشتباه هستيد ، ساير محققين‌كه در رشته‌هاي ديگري به جزء رشته شما هستند معني اين اصطلاحات را درك نمي‌كنند بنابراين مراقب‌باشيد و دست نوشته‌هايتان را بازنگري كنيد و مطمئن شويد كه تمام نمادها و مخفف ها را قبلاً تعريف وتوصيف نموده‌ايد.
فصل چهارم
فهرست منابع
فهرست ذيل چندان دقيق نيست ، چاپ هاي جديدي از كتابها و توصيه نامه‌هاي زير نوشته و عرضه‌شده‌اند. بطوريكه مي‌توان تمام موارد زير را با چاپ هاي جديد تر جايگزين نمود. خواننده بايد سعي كند كه‌چاپ يا نسخه‌هاي جديد تر را تهيه نمايد .
صورت اسامي :
ــ كتاب حاوي كدهاي بين المللي براي نامگذاري جانوارن و اسامي جانور شناسي (1964)
International trust for Zoological Nomenclature , 14
Belgrave squore , London , Sw1, U.K.
ــ كتاب حاوي كدهاي بين المللي براي نامگذاري گياهان و اسامي گياه شناسي (1972)
International Bureau for plant Taxonomy and Nomenclature, Transitorium 2,
Universiteits Centrum de uithof, padualaan 3, 3584, CH.
ــ منبع حاوي كدهاي بين‌المللي براي نامگذاري باكتريها و قوانين كميته بين المللي باكتري شناسي (1975)
Amerian Society for Microbiology, 1913 1st street N.W. , Washington, DC 2000 6,U.S.A
ــ تقسيم بندي و نامگذاري ويروسها : اولين گزارش از كميتة بين‌المللي نامگذاري ويروسها(1971)
S. Karger verlag, Arnold- B cklin- Strasse 25, CH-4011 Basel , switzerland,
گزارش دوّم در اين مورد كه در سال 1976 چاپ شده از همين ناشران قابل تهيه است .
ــ راهنمايي تعيين و شناسايي باكتري ، و باكتري شناسي برگيس
Bergey's Manual of Determinative Bacteriology Ballire, Tindall & cox, London , U.K
ــ فرهنگ قارچ شناسي آين ورث و بيس باي (1983)
Hawksworth, D.L, sutton B.C. and Ainsworth, G.C, 7th edn, commonwealthAgricultural Bureau, surrey , U.K
ــ مخمّرها ، نامگذاري و مطالعه (1974) The yeasts: A Taxonomic study (1974) by Lodder (ed) Elsevier / North- Holland,Amsterdam, The Nether lands.
ــ لغت نامه و فرهنگ در مورد گياهان گل دارو سرخس‌ها (1980)
A Dictionary of the flowering plants and Ferns (1980) willis, J.c, 8th edn, Cambridgeuniversity Press, Cambridge , U.K.
منابعي راجع به نوشتن ، ويراستاري و چاپ كردن :
فرهنگ مخفف ها (1985)
Abbreviations Dictionary (1985) R.De sola, 7th edn Elsevier, Amsterdam, theNetherlands
ــ راهنماي آئين نگارش شيكاگو (1982)
The chicago Manual of style (1982) university of Chicago press, chicago.IL, u.s.A.
ــ فرهنگ كوتاه انگليسي اكسفورد (جلد اوّل و دوّم) (1980)
The shorter oxford English Dictionary (Vols land2) (1980) Clarendon Press, oxford,U.K,
ــ فرهنگ راهنما براي نويسندگان و ويراستاران اكسفورد (1982)
The oxford Dictionary for writers and Editors (1982) Clarendon Press, oxford, U.K.
ــ فرهنگ لغات جديد و بسترز (1980)
Webster's New world Dictionary (1980) Simon and Schuster, New York, Ny, U.S.A
ــ ويراستاري كتابهاي علمي و مجلات (1978)
Editing Scientific Books and Journals (1978) Maeve o'connor. Pitman Medical, Kent,U.K.
ــ راهنماي آئين نگارش CBE ، راهنمايي براي نويسندگان ، ويراستاري و ناشران علوم بيولوژيكي (1983)
CBE Style Manual : aguide for authors, editors and publishers in the biologicalscience (1983) 5th edn, Council of Biology Editors Inc, Bethesda, MD, U.S.A.
ــ استفاده مدرن از انگليسي (1965)
Modern English usage (1965) H.W. Fowler, Clarendon . Press, oxford, U.K.
ــ لغات ساده و كامل (1976)
The complete plain words (1976) Sir Ernest Gowers, penguin Books, Middlesex, U.K.ــ دايرة‌المعارف علمي وان نو ستراند (1983)
Van Nostrand's scientific Encyclopedia (1983) D.M Considine and G.E. Considine(eds) 6th edn, van Nostrand Reinhold Co, New York, Ny, U.S.A.
ــ اطلاعات براي مقاله دهندگان
Information for Contributors , Biochimica et Biophysica Acta, Elsevier, BiomedicalPress Amsterdam The Netherlands.
ــ راهنماي نگارش CSIRO
CSIRO Style Guide, CSIRO, Melboume, Vic, Australia.
ــ قواعد هارت براي حروفچين ها و خوانندگان ، مطالب دانشگاهي (1967)
Hart's Rules for Compositors and Readers at the university Press, oxford (1967)37edn, oxford university Press , London, U.K.
ــ آزمايشگاه ملي فيزيك (1973) سيستم بين المللي واحدها
National Physical labroatory (1973) The International System of units. HMSO.Landon.World list of Scientific Periodicals (1963-65) 4th edn. P.Brown and G.B. stratton,Butterworth. London, U.K.
ــ انتشارات ادواري انجمن فيزيك
British union Catalogue of periodicals , Butterworth, London, U.K.
ــ واحدها، علامات و مخفف ها : راهنمايي براي نويسندگان و ويراستاران رشته‌هاي علوم پزشكي و بيولوژي(1977)
Units, symbols and abbreviations: a guide for biological and medical authors andeditors (1977) 3rd edn , Royal Society of Medicine, London, U.K. (Note: a newedition is being prepared)
توجه : چاپ جديد اين مطلب در سال 1986 بيرون آمده
بيان اطلاعات و دانسته ها در علم (1982)
Presentation of Data in sciencc (1982) L.Reynolds and D.simmonds, Martinus Nijhoff,The Hague, The Netherlands.
ــ چطور مقاله علمي نوشته و منتشر نمائيم (1983)
How to write and publish a scientific paper(1983) Robert, A.Day 2nd edn , ISI press,philadelphia, PA.
ــ راهنمايي براي نوشتن موضوعات علمي (1984)
A Guide to scientific writing (1984) David Lindsay, Longman Cheshire, Melbourne,
ضمائم
ضيمه I
مرتب كردن اسامي به ترتيب حروف الفبا
معمولاً هنگامي از مرتب كردن اسامي براساس حروف الفبا استفاده مي‌نمائيد كه بخواهيد فهرست منابع‌مقاله‌اتان را مرتب كنيد، اكثر اوقات اينكار آسان است ، امّا بعضي اسامي ممكن است ايجاد سر درگمي وگيجي نمايند، قاعدة اوّل اينكه اسامي را براساس نام فاميلي ، يا القاب، (نامي كه در اسامي غربي در پايان اسم‌قرار مي‌گيرد) به ترتيب حرف اوّل مرتب نمائيد، اينكار براي اسامي مثل
"Swan, D.g" آسان است امّا براي اسامي مثل :
"Van Epstein" و يا "de la Mere" و اسمهاي اينچنيني كه در ساير كشورها وجود دارد مشكل است .
اگر در اين مورد مشكل داريد ميتوانيد به فهرست منابع مجله مورد نظر رجوع نموده و مثالها و راه‌حل‌هاي خوبي را در اين مورد بيابيد.
علاوه براين در اينجا بعضي راهنمائيهاي مفيد آمده‌اند:
نامهايي كه با "Mac" و"Mc" شروع مي‌شوند :
اين اسامي را با فرض اينكه بصورت "Mac" هستند مرتب نمائيد .
اسامي كه داراي Van و Von هستند:
اين نوع اسامي كمي ايجاد سردر گمي مي‌نمايند بعضي اسامي هلندي با Van و بعضي اسامي آلماني با Vonشروع مي‌شوند يك راه اينستكه به Von و Van توجهي نكرده و فاميلي اصلي را مدّ نظر قرار دهيد و Von وVan و مابقي را بعد از آن قرار دهيد. مثل:
Klaus, Von, D.J.L
Meer, Van, P.H.
Veer, Von de, T.R
راه حل‌ّ دوّم اينكه در صورتي كه Von در اسامي وجود داشت آنرا جزو اسم قرار داده و قبل از كلماتي كه باVan شروع مي‌شوند بياوريد و Van را جزو اسم فرض نكنيد ما بقي را به ترتيب حروف الفبا مرتب نمائيد :
Von Klaus, D.J.L.
Van Meer , P.H.
Van de Veer , T.R,
بسياري از مجلات براي مرتب نمودن اينگونه اسامي قواعد خاصي دارند ، دقت نمائيد كه Von و Van درمنابع اصلي با حروف كوچك يا حروف بزرگ ذكر شده‌اند شما هم همانطور بنويسيد.
اسامي كه با Saint همراه هستند:
هر وقت بخواهند از Saint (بزرك ، پيشرو) استفاده كنند . آنرا بصورت St مخفف مي‌نمايند معمول است كه‌اين حروف را نيز جزو فهرست در آورند ، اگر بصورت Saint تلفظ شود بصورت هاي زير مي‌نويسند"Saint-Saens" و"St. Laurent" لذا از خط فاصله چشم پوشي نمائيد .
اسامي عربي :
اسم فاميل اسامي عربي بعد از اسم شخص مي‌آيد ، بنابراين اسم آخر را براي مرتب نمودن به اوّل بياوريد، واز پيشوندهايي نظير ، ابن ، ibn ، و يا ابو abu ، صرف نظر نمائيد.
اسامي برمه‌اي:
برمه‌ايها از نام فاميلي استفاده نمي‌نمايند، پس، از قسمت مهم اسمشان براي مرتب كردن به ترتيب حروف الفبااستفاده نمائيد ، معمولاً از اول اسمشان براي اينكار استفاده كنيد.
اسامي چيني:
اسامي را براساسي كه خود نويسندگان در مقاله‌اشان ذكر نموده‌اند هجي كرده و بكار بريد .
اسامي چيني ها بطور قراردادي بصورت قرارگرفتن نام فاميلي د رابتداء است پس آنها را جابجا نكرده و يابراي آنها از كاما استفاده نكنيد مگر اينكه اسامي بصورت غربي درآورده شده باشند مثل T.J.chin
اسامي هندي :
فاميلي بعد از اسم قرار مي‌گيرد ، و بعضي از هنديها فقط اسم دارند
اسامي اندونزيايي :
بسياري از اندونزيايها داراي يك اسم بوده و يا فقط از يك اسم استفاده مي‌نمايند. اگر در جايي از دو يا چنداسم استفاده نموده‌اند ، اسم آخري را به عنوان فاميلي فرض كنيد.
اسامي ژاپني :
اسم فاميلي در اسامي ژاپني اوّل مي‌آيد پس بايد مانند اسامي چيني با آنها رفتار نمود ، هرچند كه در بسياري ازمجلات اين اسامي تبديل به معادل غربي مي‌شوند و فاميل بعد از اسم قرار مي‌گيرد .
اسامي اسپانيايي :
اسم فاميل و القاب بصورت دوقسمتي مي‌آيند مثل " Hos ortega Garcia" از ortega براي مرتب كردن‌استفاده نمائيد .
از اجزاء و وجوه وصفي مثل 'y' و 'de' چشم پوشي كنيد و بعد از آنها به حرف اوّل نام فاميل توجه نمائيد
اسامي تايلندي :
در اسامي تايلندي فاميلي بعد از اسم مي‌آيد ، بنابراين بايد جابجا شوند .
اسامي ويتنامي:
در اسامي ويتنامي نام فاميل قبل از اسم كوچك مي‌آيد بنابراين نبايد در آنها تغييري ايجاد نمود .
ضيمه II
جهت آشنايي بيشتر با قواعد چگونگي آماده سازي مقاله، چندين نمونه از "راهنمائيهايي براي نويسندگان" رااز چند مجله مختلف انتخاب و آورده‌ايم.
منبع : مترجمان :دكتر غريبي،شهرياري تمامي
