آموزشی  

مقدمه

سوابق تاريخی و آثار موجود در موزه ها حکايت از اين واقعيت دارد که کيفيت مطلوب کالا و انجام صحيح خدمت از زمان آشنايی انسان با کميت و خواص اشياء همراه او بوده است .

زمانيکه توليد با استفاده از ابزارهای سنتی انجام می گرفت تعيين کيفيت و تشخيص آن کار چندان مشکلی نبود پی بردن به کيفيت توليد و خدمت با استفاده از حواس پنچگانه ميسر بود ، اما با پيشرفت علوم ، تکنولوژی ،‌افزايش جمعيت و بالا رفتن مصرف ، ضرورت توليد انبوه و د نتيجه جايگزين شدن ماشين به جای انسان و ابزار دستی ،‌ديگر سنجش کيفيت با استفاده از حواس پنچگانه و بدون داشتن آزمايشگاه و ابزار و توانائيهای فنی امکان پذير نبود . توجه به کيفيت کالا و خدمات ضرورت ايجاد سازمانهايی به همين منظور در کشورهای مختلف جهان من جمله جمهوری اسلامی ايران را مطرح می سازد .

استاندارد چيست ؟

استاندارد يعنی نظم ، قاعده ، قانون ،‌اصل ، ضابطه و بطور کلی هر امری که مطابق اصول منظم و مرتبی انجام گيرد ، استاندارد ناميده می شود . استاندارد نظمی مبتنی بر نتايج استوار علوم و فنون و تجارب بشری است که بصورت قواعد ، مقررات و نظامات به منظور ايجاد هماهنگی و وحدت ، توسعه و تفاهم ،‌تسهيل ارتباطات ،‌صرفه جويی کلی در اقتصاد ملی ،‌حفظ سلامت و ايمنی عمومی و گسترش مبادلات بازرگانی داخلی و خارجی به کار می رود .

وظايف استاندارد

براساس قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران وظايف زير بعهده استاندارد می باشد :

- تعيين ، تدوين و نشر استانداردهای ملی

- انجام تحقيقات کاربردی به منظور تدوين استاندارد ، بالابردن کيفيت کالاهای توليدی ، کمک به بهبود روش های توليد و کارايی صنايع

- ترويج استاندارد

- نظارت بر اجرای استانداردهای اجباری

- کنترل کيفيت کالاهای وارداتی مشمول استاندارد اجباری به منظور حمايت از مصرف کنندگان و توليدکنندگان داخلی و جلوگيری از ورود کالاهای نامرغوب خارجی

- کنترل کيفيت کالاهای صادراتی مشمول استاندارد اجباری و جلوگيری از صدور کالاهای نامرغوب به منظور حفظ بازارهای جهانی

- ترويج سيستم بين المللی يکاها ( SI  ) به عنوان سيستم رسمی اوزان و مقياس ها در کشور و کاليبره کردن وسايل سنجش

- آزمايش و تطبيق نمونه کالا با استانداردهای مربوطه ، اعلام مشخصات و اظهار نظر و صدور گواهی نامه لازم

- تائيد صلاحيت آزمايشگاهها ، بازرسان ، کارشناسان استاندارد و گواهی دهندگان نظام های مديريت کيفيت و زيست محيطی

وظايف و مسئوليت ها

وظايف و مسئوليتهای مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران براساس قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه  استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران و اصلاحيه بعدی مصوب بهمن ماه 1371 و خرداد 76 به شرح زير است :

1- تعيين ، تدوين  و نشر استانداردهای ملی به عنوان تنها مرجع رسمی در کشور به استثنای مواد دارويی

2- انجام تحقيقات کاربردی به منظور تدوين استاندارد ،‌بالا بردن کيفيت کالاهای توليد داخلی ، کمک به بهبود روشهای توليد و کارايی صنايع

3- ترويج استانداردهای ملی

4- نظارت بر اجرای استانداردهای اجباری

5- کنترل کيفيت کالاهای وارداتی مشمول مقررات استاندارد اجباری به منظور حمايت از مصرف کنندگان و توليد کنندگان داخلی و جلوگيری از ورود کالاهای نامرغوب خارجی

6-تعيين کيفيت و ويژگيهای کالاهای ساخت داخل و وارداتی که از نظر ايمنی و بهداشت عمومی حائز اهميت می باشند اقدام و نتايج حاصل را جهت اطلاع عموم و مراجع زيربط اعلام نمايد .

6- ترويج سيستم بين المللی يکاها SI به عنوان سيستم رسمی اوزان و مقياسها در کشور و کاليبره کردن وسايل سنجش

7- آزمايش و تطبيق نمونه کالاها با استاندارد مربوط ، اعلام مشخصات و اظهار نظر مقايسه ای و صدور گواهی نامه های لازم

8- تاييد صلاحيت آزمايشگاهها ، بازرسان ، کارشناسان استاندارد و گواهی دهندگان نظامهای مديريت کيفيت و مديريت کيفيت و مديريت زيست محيطی

ارکان

1-- شورای عالی استاندارد

ترکيب شورای عالی استاندارد عبارت است از :

1-  رئيس جمهور که رياست شورای عالی را بر عهده دارد .

2- وزرای بازرگانی ، بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، پست و تلگراف و تلفن ، جهاد سازندگی ،‌دفاع و پشتيبانی نيروهای مسلح ، صنايع ،‌علوم متحقيقات و فن آوری ، کار و اموراجتماعی ، کشاورزی ،‌مسکن و شهرسازی ، کار و امور اجتماعی ، کشاورزی ،‌مسکن و شهرسازی ، معادن و فلزات ، نفت ، نيرو ،‌سازمان مديريت و برنامه ريزی ، رئيس حفاظت محيط زيست و دادستان کل کشور .

3- رئيس اتاق بازرگانی و صنايع و معادن ايران

4- رئيس مؤسسه به عنوان دبير شورای عالی استاندارد

5- دونفر کارشناس در امور استاندارد که به پيشنهاد رئيس موسسه و به حکم رئيس جمهور برای مدت سه سال به اين سمت انتخاب می شوند .

2- رئيس مؤسسه

رئيس مؤسسه به پيشنهاد وزير صنايع و تصويب شورايعالی و حکم رئيس جمهور برای مدت سه سال انتخاب می شود .

استاندارد های ملی

ويژگی های کيفی ، مشخصات عملکردی و يا ايمنی محصول که با توجه به شرايط اقتصادی و تکنولوژی کشور و ملحوظ داشتن آخرين اطلاعات و دستاوردهای فنی براساس ضوابط مشخص تنظيم می شود . پس از تصويب در کميته های ملی مربوط استاندارد ملی ناميده می شود .

درحال حاضر حدود 5000 فقره استاندارد ملی تدوين گرديده است و تعداد زيادی از آنها چندين بار تجديد نظر شده اند .

استاندارد اجباری

استانداردهائيکه اجراء آنها بموجب قانون اجباری اعلام می گردد و توليد کنندگان و عرضه کنندگان موظفند محصولات خود را منطبق با استاندارد ملی ذيربط توليد و ارائه نمايند .

استاندارد تشويقی

برای محصولی که با رعايت استاندارد ملی توليد يا عرضه گردد چنانچه اجرای استاندارد ملی مربوط اجباری نباشد ، پس از کسب مجوز از مؤسسه می توان از علامت استاندارد بصورت تشويقی استفاده نمود .

علامت استاندارد ايران

واحدهای دارنده پروانه کاربرد علامت استاندارد ايران از مؤسسه ، مجاز خواهند بود از علامت استاندارد ايران برای معرفی محصولات خود استفاده نمايند . عدم رعايت ويژگيهای استانداردهای اجباری مشمول پيگرد قانونی و ابطال پروانه کاربرد علامت استاندارد خواهد بود . کاربرد علامت استاندارد ايران نشانگر تعهد توليد کننده يا ارائه کننده محصول به رعايت ضوابط و موازين و استمرار انطباق مشخصات کالا با استاندارد ملی می باشد . توليد ، ، تمرکز ،‌توزيع و فروش کالاهای مشمول اجرای اجباری استاندارد با کيفيت پائين تر از استاندارد و يا بدون علامت استاندارد ايران ممنوع می باشد .

 مزاياي ثبت خوداظهاري نسبت به پروانه علامت استاندارد تشويقي محصول شامل:

-         عدم پرداخت كارمزد سالانه

-         مدت اعتبار سه ساله

-         داشتن حداقل مدارك جهت تشكيل پرونده

-         عدم نياز به امكانات آزمايشگاهي

-         كمترين زمان جهت دريافت شماره گواهي ثبت

**** لازم به ذكر است كه واحدهاي توليدي و خدماتي ميتوانند جهت دريافت فرمهاي مربوطه به اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان زنجان واقع در بلوار چمران روبروی استانداری  مراجعه نمايند.